Historia Koła Naukowego Historyków Studentów

  • Opracował Michał Wójciuk

    I. Wstęp

    a) Studencka organizacja naukowa

    Koło naukowe jest swego rodzaju korporacją studencką, stanowiącą zorganizowaną formę studenckiego ruchu naukowego, który rozumiany jest jako sfera naukowej działalności studenckiej realizowanej w warunkach szkolnictwa wyższego poza formalnym procesem dydaktycznym. Istnienie i działalność omawianej organizacji są oparte o podstawę formalną i prawną (statut), co pozwala realizować jej w miarę możliwości szeroko pojmowaną działalność naukową w połączeniu z popularyzowaniem określonej dziedziny wiedzy (wykłady, sympozja naukowe, działalność wydawnicza), również związaną z formowaniem pewnych aspektów życia towarzyskiego (spotkania, wycieczki). Organizacja ta funkcjonuje w obrębie struktur uczelnianych, które sankcjonują jej działalność, stwarzając możliwości istnienia tego typu stowarzyszeń (powoływanie Opiekuna Naukowego spośród pracowników naukowych uczelni, finansowanie organizacji, zgoda na posługiwanie się przez oragnizację godłem uczelni, używanie do celów działalności pomieszczeń i urządzeń uniwersyteckich)1.

    b) Działalność naukowa studentów w XIX w.

    Najstarszym przykładem zorganizowanej studenckiej działalności naukowej na ziemiach polskich, było powołane w 1801 r., na Uniwersytecie Jagiellońskim "koło literackie przyjacielskie", w 1805 r., studenci wileńscy założyli Towarzystwo Matematyczno-Fizyczne, w 1817 r., we Lwowie powstało Towarzystwo Ćwiczącej się Młodzieży w Literaturze Ojczystej, w 1818 r., w Warszawie powstało Towarzystwo Akademickie Czcicieli Nauk, a w latach 1817 - 1824, działało w Wilnie tajemnicze Towarzystwo Filomatów. Działalność tych stowarzyszeń była jednak krótkotrwała i miała charakter lokalny. Pierwszy trwały studencki związek naukowy powstał w 1851 r., było to Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pierwsze koła naukowe studentów historii powstały w Galicji. W 1879 r., na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, powstało Koło Historyków, a w 1892 r., w Krakowie powstało Kółko Historyczne Uczniów UJ2.

    c) Początki działalności

    Trudno jest ustalić dokładną datę powstania Koła Naukowego Historyków UMCS w Lublinie. Pierwsze oficjalne kroki zmierzające do utworzenia organizacji miały miejsce 15 października 1952 r., kiedy na posiedzeniu Rady Wydziału Humanistycznego UMCS (rozpoczynającego właśnie swój pierwszy rok akademicki), Dziekan, prof. dr Józef Garbacik, powierzył doc. dr Kazimierzowi Myślińskiemu (ówczesnemu opiekunowi II roku historii), misję stworzenia na sekcji historii, studenckiego koła naukowego. Do pomocy w realizacji tego zamierzenia, wyznaczono także doc. dr Eugeniusza Konika, opiekuna I roku historii3. Informacje zawarte w protokołach posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego, każą nam datę powstania Koła Naukowego Historyków UMCS, umieścić w przedziale czasowym między 2 grudnia 1952 r., a 14 stycznia 1953 r. Pod koniec drugiego tygodnia stycznia 1953 r., Koło posiadało już swoich opiekunów z kadry uniwersyteckiej, zostali nimi: doc. dr Kazimierz Myśliński - Opiekun Koła i mgr Ryszard Orłowski - kierownik naukowy4. Pierwszym Prezesem Koła został Stanisław Tworek. U zarania dziejów stowarzyszenia działalność Koła, była ściśle zależna od Katedr historii. Ścisłe powiązanie kół naukowych z poszczególnymi katedrami i włączenie ich pracy w działalność katedr, miało na celu kontrolę studenckiego ruchu naukowego. Uważano, iż taki stan rzeczy "zmieni niechętne ustosunkowanie młodzieży do pracy w kołach naukowych"5. Dnia 16 stycznia 1954 r., w celu ożywienia pracy organizacji Dziekan WH, wniósł projekt podziału Koła na dwie sekcje: historii Polski i powszechnej, nad którymi naukową opiekę mieli sprawować doc. dr K. Myśliński (Kierownik Katedry Historii Polski) i sam Dziekan prof. dr J. Garbacik (Kierownik Katedry Historii Powszechnej), pomocą swoją mieli służyć mgr Franciszek Cieślak i mgr R. Orłowski, szefami sekcji z ramienia studentów, zostali: Władysław Andrzej Serczyk i Stanisław Tworek6. W latach 1954 - 57, oficjalnie jako Opiekun Koła występował mgr R. Orłowski7.

    d) Nazwa

    Ciekawą sprawą związaną z historią działalności Koła, jest kwestia nazwy organizacji. W latach 50. do końca 70., stowarzyszenie nosiło nazwę: Koło Naukowe Historyków UMCS, która pojawiała się w wydawanych w latach 1968 - 1979 Sprawozdaniach z działalności UMCS8, a także w oficjalnych pismach Koła i w sprawozdaniach z jego funkcjonowania9. Na podaniu do Rektora UMCS z 14 grudnia 1976 r., z prośbą o zorganizowanie ogólnopolskiej sesji epigraficznej, widnieje pieczątka Koła z napisem: Socjalistyczny Związek Studentów Polskich Koło Naukowe Historyków UMCS10. W sprawozdaniu z działalności Zarządu Koła za rok akademicki 1960/61, pojawiła się nazwa: Kółko Historyków Studentów11. W sprawozdaniach sygnowanych przez Kuratora organizacji za lata akademickie 1960/61 i 1961/62, występuje nazwa Koło Naukowe Historyków Wydziału Humanistycznego12. (Opiekun Naukowy Koła miał obowiązek w związku z inauguracją roku akademickiego, dostarczyć dane o działalności organizacji z roku ubiegłego takie jak: skład osobowy Zarządu, stan członków, formy i kierunki dotyczące działalności, zadania na następny rok akademicki i inne13). Na preliminarzu z roku 1964 r., z kolei widnieje pieczątka z nazwą Koło Historyków UMCS14. Wydaje się, że raczej dowolnie dodawano przed nazwą bądź tuż za nią przymiotnik: studenckie. Od początku lat 80. do 1991 r., stowarzyszenie posługiwało się w oficjalnych pismach nazwą: Studenckie Koło Naukowe Historyków UMCS w Lublinie. Nazwa ta widnieje na zaproszeniu na Ogólnopolską Sesję Studenckich Kół Naukowych Historyków Generał Władysław Sikorski 20 V 1881 - 4 VII 1943, odbytej w dniach 22 - 23 kwietnia 1981 r. Nazwa ta znalazła się też w statucie organizacji z 22 marca 1983 r., a także na pieczątce Koła w 1988 r.15 Pomimo faktu oficjalnego posługiwania się przez organizację powyższą nazwą, stowarzyszenie na mocy postanowienia Rektora UMCS z 28 lutego 1983 r., było wpisane do rejestru organizacji studenckich działających na UMCS pod nazwą Koło Naukowe Historyków UMCS w Lublinie16. W latach 1992 - 1995, Zarząd organizacji, posługiwał się mianem: Koło Naukowe Historyków UMCS w Lublinie. Nazwa ta, wystąpiła na wydawanym w 1994 r. przez Koło piśmie Notable. Już na informatorach dotyczących sesji biografistycznej Biografistyka Historyczna odbytej w dniach 24 - 26 kwietnia 1995 r., pojawiło się określenie Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS w Lublinie, powyższa nazwa usankcjonowana statutem organizacji z 1999 r., funkcjonuje do chwili obecnej jako oficjalne miano organizacji.

    e) Studencki ruch naukowy 1950-2004

    Przyczyną gwałtownego rozwoju organizacji zwłaszcza w latach 60., był fundament finansowy, położony przez powstałe na I Kongresie Studentów Polskich w kwietniu 1950 r. - Zrzeszenie Studentów Polskich. Miejsce ruchu młodzieżowego w warunkach systemu polityczno-społecznego PRL zostało jasno sprecyzowane i wplecione w założenia ideologiczno-polityczne państwa, co pozwoliło na dynamiczny rozkwit studenckiego ruchu naukowego w oparciu o organizacje działające w środowisku szkół wyższych. Przełomem w funkcjonowaniu studenckiego ruchu naukowego w PRL, okazało się IV posiedzenie plenarne Rady Naczelnej ZSP w listopadzie 1956 r., kiedy podjęto decyzje dotyczące powszechności organizacji, jej samodzielności pod względem organizacyjnym i decentralizacji działalności, co pozwoliło na uzyskanie roli faktycznego reprezentanta ogółu studentów. Nadzór nad rozwojem studenckiego ruchu naukowego powierzony został utworzonej w 1956 r. Komisji Nauki Rady Naczelnej ZSP, a w poszczególnych środowiskach obowiązki te przejęły komisje nauki rad okręgowych ZSP17. Ściślejsze związanie kół naukowych z polityczną organizacją studencką i określenie możliwości ich dalszego rozwoju, nastąpiło po I Ogólnopolskim Zjeździe Metodycznym Studenckich Kół Naukowych, odbytym w dniach 24 - 26 lutego 1961 r.18 W tym samym roku Minister Szkolnictwa Wyższego wydał rozporządzenie określające zasady finansowania działalności studenckich kół naukowych, ustalono iż będą one finansowane "częściowo przez uczelnie, a częściowo z dotacji ZSP"19. Zarządy kół naukowych miały obowiązek do końca października opracować plan pracy na dany rok akademicki i po zaopiniowaniu przez Opiekuna Naukowego oraz Radę Uczelnianą ZSP przedłożyć Rektorowi uczelni. Rada Uczelniana ZSP z dotacji przyznanej jej przez Radę Naczelną ZSP, pokrywała wydatki na konferencje, seminaria, wyjazdy międzyuczelniane oraz obozy letnie i zimowe o tematyce naukowo-badawczej. Uczelnie były zobowiązane przewidzieć w swoich budżetach środki finansowe potrzebne na pokrycie bieżącej działalności kół naukowych20. Upraszczając nieco sprawę nie można nie zauważyć, iż w obrębie relacji na płaszczyźnie zakreślonej funkcjonowaniem studenckiego ruchu naukowego, wytworzył się "trójkąt wzajemnych zależności": uczelnia - koło naukowe - ZSP21. Zrzeszenie Studentów Polskich, przeobrażone zostało 28 marca 1973 r., po wchłonięciu Związku Młodzieży Socjalistycznej i Związku Młodzieży Wiejskiej w Socjalistyczny Związek Studentów Polskich. Celem organizacji wypływającym z założeń politycznych, było między innymi objęcie patronatu nad kołami naukowymi. Podczas jej działalności wszelkie inicjatywy studenckiego ruchu naukowego, były aktywnie wspierane, przybierając niejednokrotnie odcień ideologiczny. Nie można jednak nie dostrzec w okresie PRL pozytywnych aspektów działalności Koła na płaszczyźnie naukowej. Podstawa finansowa przyczyniała się do rozwoju i integracji studenckiego ruchu naukowego. Pozwalała na realizowanie rozmaitych projektów naukowych uzewnętrzniających się w postaci sympozjów czy organizowania różnego typu obozów badawczych.

    Dnia 13 października 1980 r., Koło Naukowe Historyków UMCS, "opowiedziało się za niezależnością od jakichkolwiek organizacji" i porzuciło współpracę z SZSP, kończąc okres, jak to określono "funkcjonowania na zasadzie agendy SZSP"22. U schyłku PRL studencki ruch naukowy zaczął przeżywać kryzys z powodu braku oparcia finansowego. W III RP, w wyniku zaistniałych przemian społeczno-gospodarczo-politycznych, zmieniło się również oblicze studenckiego ruchu naukowego, który musiał odnaleźć się w nowych warunkach, nastawiając się bardziej na działalność komercyjną i widowiskową, typu intensyfikacja działalności wydawniczej bądź uczestnictwo w imprezach zarobkowych (omawiana organizacja nie uczestniczyła w działalności komercyjnej, ale istnieją obecnie Koła, aktywne w tej sferze) i przede wszystkim toczenie walki o własny wizerunek medialny. Zabrakło niestety w przeciwieństwie do poprzedniego okresu szerszych teoretycznych i konstruktywnych rozważań na temat rozwoju i przyszłości studenckiego ruchu naukowego, którego inicjatywy w znacznej części zaczęły przybierać charakter samodzielnych, niezależnych i indywidualnych działań (Pewną próbę integracji działalności studenckich historycznych kół naukowych w Polsce, jak się okazało na dłuższy dystans chybioną, stanowiło funkcjonowanie w latach 1992 - 1999 Stowarzyszenia Kół Naukowych Historyków Studentów RP23). Studencki ruch naukowy na wielu płaszczyznach został pozostawiony samemu sobie. Kierunki jego rozwoju zaczęły zależeć w znacznym stopniu od indywidualnego zaangażowania studentów, tracąc niejednokrotnie rozmach. Relacje między uczelnią a poszczególnymi zorganizowanymi formami studenckiego ruchu naukowego (jakimi są koła naukowe), stały się faktycznie bezpośrednie. Sam ruch uległ jednak dużemu rozczłonkowaniu, a poszczególne jego części składowe (rozumiane w ten sposób, już jedynie w wymiarze teoretycznym), zostały zmuszone do indywidualnego kreowania własnej tożsamości i wizerunku, a także samodzielnego określania własnych metod i form rozwoju.

    Kierunki działalności studenckiego ruchu naukowego są ściśle zależne od wszelkich przemian jakim ulega szkolnictwo wyższe, na którego płaszczyźnie działalność studencka przybiera zorganizowaną postać. Przeobrażenia szkolnictwa wyższego dotyczące dziedziny organizacyjnej i merytorycznej, założenia metodyczne pracy dydaktycznej i jej treści mają olbrzymi wpływ na zasady jakie przyświecają celom ruchu naukowego studentów, a także na możliwości, metody i formy jego rozwoju oraz ramy funkcjonowania24. Częstotliwość natężenia aktywności studenckiego ruchu naukowego, jest także związana z czynnikami zewnętrznymi oddziałującymi na środowisko szkolnictwa wyższego. Istotną rolę odgrywa tu powszechnie lansowany model stylu życia całej zbiorowości społecznej osadzonej w konkretnej rzeczywistości historycznej i kulturowej w każdym okresie dziejowym, co z kolei jest kształtowane przez realia społeczno-ustrojowe państwa oraz jego rozwój gospodarczy.

    f) Okresy zaniku działalności

    Podczas swego funkcjonowania, Koło miało tylko dwie krótkie przerwy w działalności w latach 1957/58 i 1991/92. Zanik działalności Koła w latach 1957/58, władze uczelni tłumaczyły kilkoma przyczynami, należały do nich m. in. nadmierne obciążenie studentów materiałem nauczania, a także "zerwanie ściślejszej więzi pomiędzy młodzieżą i pracownikami naukowymi przez likwidację tzw. opiekunów poszczególnych lat studiów". W nawiązaniu natomiast do postawy młodzieży akademickiej, miał na ten stan rzeczy mieć wpływ, jak to określono "nihilizm pewnej grupy studentów wobec prób zorganizowania zarówno kół naukowych jak i wszelkiego rodzaju organizacji"25. Zanik działalności kół naukowych w tym okresie, był symptomatyczny dla całego studenckiego ruchu naukowego w PRL. Przyczyny zaistniałego stanu rzeczy były złożone, do nich niewątpliwie należał fakt, iż idea funkcjonowania kół naukowych w latach 50., nie pokrywała się z ówczesnymi warunkami szkolnictwa wyższego. Studencki ruch naukowy w tym okresie, opierał się na funkcjonowaniu kółek przedmiotowych o charakterze samokształceniowym na płaszczyźnie określonej przez program studiów. Formy te ściśle były powiązane z katedrami26. Jak mówiono o tym wcześniej, by nadać studenckiemu ruchowi naukowemu rozmach i określić jego charakter ideologiczny, połączono go ze strukturami politycznej organizacji studenckiej - ZSP, a później SZSP, a także zgodzono się iż, działalność Koła powinna przybierać także formy działalności społecznej (a ściśle społecznie użytecznej) jak i towarzyskiej27. Ze zmianą spojrzenia na działalność kół naukowych, wiązało się także powołanie do życia funkcji Kuratora, obok którego miał istnieć Opiekun Naukowy28. Kurator, którym zostawał samodzielny pracownik naukowy, był powoływany od 1958 r., przez Radę Wydziału Humanistycznego UMCS29, a od 1959 r., przez Senat UMCS30, funkcja ta obecna była z krótkimi przerwami przez okres lat 60. do początku lat 80. Druga przerwa w działalności Koła 1991/92, spowodowana była brakiem chętnych do udzielania się w tego typu organizacji, a także niejasnościami związanymi z finansowaniem takiej działalności, wszystko to odbywało się na tle przemian jakie miały miejsce w życiu polityczno-społecznym kraju w tym okresie, które nie mogły nie wpływać na rzeczywistość uczelni31. Oprócz tych dwóch, jak można powiedzieć "formalnych" przerw w działalności Koła, miało również miejsce niewątpliwie szereg innych zastojów w funkcjonowaniu organizacji (nie wspominając o okresie stanu wojennego). Są one jednak trudne do uchwycenia w źródłach, a przecież stanowią o specyfice działalności studenckiego stowarzyszenia naukowego, gdzie władze zmieniają się bardzo często, pozostawiając po sobie niejednokrotnie pustkę objawiającą się brakiem następców bądź po prostu zastojem działalności przy formalnej prezentacji struktur organizacji w dokumentacji o proweniencji sprawozdawczej.

    g) Sekcje

    W strukturach organizacji działały przeróżne sekcje tematyczne. W połowie lat 50., istniały 4 sekcje (Sekcja Historii Starożytnej - Opiekun prof. dr Eugeniusz Konik, Sekcja Historii Powszechnej Średniowiecza - Opiekun prof. dr Józef Garbacik, Sekcja Historii Polski Średniowiecznej - Opiekun prof. dr Kazimierz Myśliński, Sekcja Historii Polski Nowożytnej i Najnowszej - Opiekun mgr Zygmunt Mańkowski)32, później u schyłku lat 50. i na pocz. lat 60.- 3 (Sekcja Historii Najnowszej - Kierownik naukowy doc. dr Stanisław Krzykała, Sekcja Historii Nowożytnej - Kierownik naukowy prof. dr Juliusz Willaume, Sekcja Historii Średniowiecznej - Kierownik naukowy doc. dr Henryk Zins)33. W połowie lat 60., w ramach Koła funkcjonowało 5 sekcji (Sekcja Historii Starożytnej, Sekcja Historii Średniowiecznej, Sekcja Historii Nowożytnej, Sekcja Historii Najnowszej, Sekcja Religioznawcza)34. W latach 70., interesujący element struktur Koła stanowiła Sekcja Wywiadu i Kontrwywiadu. Liczba sekcji w dziejach Koła zmieniała się jak w kalejdoskopie, w II połowie lat 80., istniały 2 sekcje (Sekcja Epigraficzna, Sekcja Metodologiczna)35, a później 3 (do wyżej wymienionych dołączyła Sekcja Miłośników Zabytków Kultury Materialnej - Opiekun dr Witold Kłaczewski), w połowie lat 90., istotne znaczenie uzyskała Sekcja Biografistyczna. Oprócz niej w obrębie Koła istniały sekcje: średniowieczna, architektury, marynistyczna, historii najnowszej, sekcja wojskowości. W roku akademickim 1996/97 liczba sekcji wzrosła do 6 (Starożytna, Najnowsza, Metodologiczna, Historii Wojskowości, Marynistyczna i Spiskowej Teorii Dziejów)36. Później ilość sekcji znowu uległa zmianie. Często niektóre sekcje figurowały niestety tylko "na papierze", w dokumentacji sprawozdawczej, a ich działalność była efemeryczna. Najtrwalszą w dziejach organizacji i najdłużej działającą sekcją, była Sekcja Epigraficzna istniejąca w latach 1976 - 1990, pracująca pod opieką Zakładu Nauk Pomocniczych Historii i Bibliotekoznawstwa, która wniosła olbrzymi wkład w dorobek Koła i Uczelni, prowadząc badania nad epigrafiką staropolską. Jej opiekunami byli kolejno doc. dr hab. Józef Szymański, mgr Anna Jaroszyńska i dr Krzysztof Skupieński37.

    Oprócz działalności naukowej, uczestniczenia w sesjach naukowych i działalności wydawniczej Koło zawsze starało się integrować studentów przez działalność towarzyską. Organizowało wycieczki krajowe oraz zagraniczne bądź obozy naukowo-badawcze, sprzyjające rodzeniu się przyjaźni, a nawet czasem miłości.

    Koło od 1998 r., wydaje czasopismo naukowe Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów, w 2004 r., ukazał się ósmy jego numer. Obecnie Opiekunem Naukowym Koła jest prof. dr hab. Emil Horoch, wspierający naszą działalność cennymi uwagami i wskazówkami.

    h) Opiekunowie i działacze

    Działaczami Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS, zdobywającymi w stowarzyszeniu pierwsze szlify w pracy naukowej było wielu zasłużonych dla Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej badaczy takich jak: prof. dr hab. Stanisław Tworek, prof. dr hab. Albin Koprukowniak, prof. dr hab. Wiesław Śladkowski, prof. dr hab. Stanisława Hoczyk-Siwkowa, dr Stanisław Wiśniewski, dr Adam Andrzej Witusik, prof. dr hab. Jan Lewandowski, prof. dr hab. Ryszard Szczygieł, prof. dr hab. Barbara Trelińska, prof. dr hab. Henryk Gmiterek, prof. dr hab. Jan Pomorski, prof. dr hab. Tadeusz Radzik, prof. dr hab. Emil Horoch, prof. dr hab. Antoni Krawczyk, prof. dr hab. Andrzej Radomski, dr hab. Janusz Łosowski i wielu innych. Ze struktur Koła wyszli również wybitni naukowcy, którzy związali swoją pracę badawczą z innymi ośrodkami, jak prof. dr hab. Władysław Andrzej Serczyk, dr Janusz Albin, prof. dr hab. Edward Mierzwa, sędzia Ferdynand Rymarz.

    Koło w ciągu swojej działalności zawsze znajdowało pomoc wśród przedstawicieli naukowej kadry uniwersyteckiej, którzy zostawali opiekunami stowarzyszenia bądź opiekunami jego sekcji tematycznych, byli to prof. dr hab. Józef Garbacik, prof. dr hab. Kazimierz Myśliński, prof. dr hab. Juliusz Willaume, prof. dr hab. Eugeniusz Konik, prof. dr hab. Henryk Zins, prof. dr hab. Adam Kersten, prof. dr hab. Roman Kamienik, prof. dr hab. Tadeusz Łoposzko, prof. dr hab. Mirosława Zakrzewska-Dubasowa, prof. dr hab. Ryszard Orłowski, prof. dr hab. Zygmunt Mańkowski, prof. dr hab. Józef Szymański, prof. dr hab. Stanisław Krzykała, prof. dr hab. Bronisław Mikulec, prof. dr hab. Mieczysław Wieliczko, prof. dr hab. Zbigniew Zaporowski, prof. dr hab. Witold Kłaczewski, prof. dr hab. Krzysztof Skupieński, prof. dr hab. Grzegorz Jawor i wielu innych.

    Zdajemy sobie sprawę z tego iż poniższe chronologiczne ujęcie działalności Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS zawiera spore luki. Istniejące braki są spowodowane dużą szczupłością i niekompletnością źródeł, a także ich rozproszeniem. Przedstawione kalendarium działalności, jest próbą spojrzenia na całe dzieje Koła, jakiej jeszcze nie podejmowano. W opracowaniu skupiono się na naukowej stronie działalności Koła oraz na przełomowych wydarzeniach w jego działalności, pominięto natomiast niezwykle ważną dziedzinę funkcjonowania organizacji studenckiej jaką jest życie towarzyskie uzewnętrzniające się przede wszystkim w różnego typu wycieczkach, które jakkolwiek pozostawiają niezatarte i barwne wspomnienia w pamięci swych uczestników, niewielki mają jednak wpływ na koleje losu organizacji. Inny charakter mają obozy naukowo-badawcze zajmujące się określonymi problemami badawczymi, które zostały przez nas odnotowane. Trudno jest oddzielić dziedziny działalności naukową i towarzyską organizacji studenckiej, gdzie przecież obie te płaszczyzny funkcjonowania stowarzyszenia zazębiają się i są w zasadzie nierozdzielne, wpływając na swoisty koloryt i charakter koła naukowego. Dlatego decyzja o takim rozgraniczeniu, zapewne w pewnym stopniu arbitralna nie była łatwa, nie ukrywamy, że niezwykle kuszące były inne rozwiązania. Żywimy nadzieję, że w przyszłości podjęty zostanie wysiłek zebrania w całość wszystkich przejawów działalności omawianej organizacji i spojrzenie na całe jej dzieje. Tu niestety zabrakło na te sprawy miejsca, zresztą uwzględnienie ich wszystkich spowodowałoby tylko bałagan faktograficzny i niepotrzebne zamieszanie. Jest sprawą wysoce prawdopodobną, iż znaczne światło na genezę organizacji i początki jej funkcjonowania może rzucić kwerenda akt Katedr historii (zwłaszcza Katedry Historii Polski i Katedry Historii Powszechnej), znajdujących się w zasobie Archiwum UMCS w Lublinie. Przypuszczenie to wypływa z faktu silnego powiązania i dużej zależności Koła od Katedr historii u zarania działalności stowarzyszenia. Niewątpliwie do interesujących konkluzji, doprowadziłyby także szersze teoretyczne rozważania wokół przeobrażania określonych zagadnień dotyczących funkcjonowania w strukturach uniwersyteckich stowarzyszeń studenckich w kontekście prawnym oraz problematyki ewoluowania idei studenckiego ruchu naukowego wobec rzeczywistości społeczno-politycznych państwa.


    II. Udział Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS w sesjach i imprezach naukowych w latach 1954 - 2004

    Listopad 1954, Lublin, udział przedstawiciela Koła w konferencji Wydziału Humanistycznego UMCS i wygłoszenie referatu: Udział młodzieży w społeczno-gospodarczej przebudowie wsi lubelskiej w okresie X - lecia Polski Ludowej.
    19 listopad - 1 grudnia 1954, Warszawa, I Zjazd Młodych Historyków, referat przedstawiciela Koła: Udział młodzieży w społeczno-gospodarczej przebudowie wsi lubelskiej w okresie X - lecia Polski Ludowej.
    15 luty 1955, Lublin, wybór nowego Zarządu Koła Naukowego Historyków UMCS na plenarnym posiedzeniu stowarzyszenia, w jego skład weszli: Wiesław Śladkowski (przewodniczący), Jan Bąk (z-ca przewodniczącego), Irena Wojtulewska (sekretarz), Janusz Albin (członek Zarządu). Zmieniona została struktura organizacyjna Koła oraz opracowano nowy plan pracy.
    Między 15 lutym a 15 majem 1955, Lublin, dyskusja Rola mas i jednostki w historii, zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków UMCS, Studenckie Koło Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Studenckie Koło Naukowe Prawników UMCS. Bardzo spektakularne osiągnięcie zważywszy na okres i sytuację polityczną, wyrażające solidarność między studentami dwóch uniwersytetów. Głównymi organizatorami byli: Wiesław Śladkowski (Prezes KNH UMCS) i Czesław Rajca (Prezes KNH KUL).
    Między 15 lutym a 15 majem 1955, Lublin, wieczór dyskusyjny Pamięci Komuny Paryskiej, zorganizowany przez Koło Naukowe Historyków UMCS i Koło Naukowe Polonistów UMCS.
    Między 15 lutym a 15 majem 1955, Lublin, na spotkaniu Sekcji Historii Starożytnej KNH, wygłoszenie przez członka sekcji referatu: Powstanie i stosunki gospodarczo - społeczne Sumeru i Akkadu.
    Między 15 lutym a 15 majem 1955, Lublin, na spotkaniach Sekcji Historii Powszechnej Średniowiecznej KNH, członkowie sekcji wygłosili 4 referaty: Sprawozdanie z publikacji H. Łowmiańskiego - podstawy gospodarcze formowania się państw słowiańskich; Początki państwa czeskiego; Powstanie państwa węgierskiego; Złota Praga w średniowieczu.
    Między 15 lutym a 15 majem 1955, Lublin, część członków Sekcji Historii Polski Średniowiecznej KNH UMCS (Opiekun prof. dr Kazimierz Myśliński) pracowało nad zbieraniem materiałów do historii osadnictwa Lubelszczyzny. Przygotowywano zebranie poświęcone przeglądowi prac o odrodzeniu polskim zamieszczonych w czasopismach historycznych w ciągu ostatnich dwóch lat. Członkowie Sekcji historii Polski nowożytnej i najnowszej (Opiekun mgr Zygmunt Mańkowski) pracowali nad tematem Rewolucja 1905 - 1907 na Lubelszczyźnie. Zebrano źródła do strajków szkolnych na Lubelszczyźnie w 1905 r. W przygotowaniu znajdował się artykuł o działalności Stefana Żeromskiego w Nałęczowie w okresie rewolucji 1905 r.
    Między 15 lutym a 15 majem 1955, Lublin, Koło Naukowe Historyków UMCS, zorganizowało dla członków organizacji oraz dla gości z całej uczelni pokaz filmów popularnonaukowych o treści historycznej (Biskupin, Turnieje rycerskie w średniowieczu, Kazimierz Dolny, Miasto renesansu, Postępowe tradycje polskiego oświecenia).
    21 listopad 1955, Lublin, zebranie dyskusyjne Podstawowe prawo ekonomiczne feudalizmu, zorganizowane przez Koło.
    26 - 27 listopad 1955, Lublin, Sesja Naukowa poświęcona 50 rocznicy Rewolucji 1905 - 1907 roku na Ziemi Lubelskiej, zorganizowana przez Referat Historii Partii Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej przy współudziale Katedr Historycznych i Katedry Podstaw Marksizmu UMCS oraz Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Lublinie (2 referaty przedstawicieli Koła: Albin Koprukowniak, Wystąpienia chłopskie w guberni lubelskiej podczas rewolucji 1905 - 1907 roku, Czesław Wójcik, Rewolucyjny ruch robotniczy Lublina w latach 1905 - 1907, udział 6 członków Koła w dyskusji: Maria Łoposzko, Wit Szymanek, Henryk Kasprzyk, Romana Piech, Maria Rogowska, Czesława Mazur).
    29 listopad 1955, Lublin, akademia w Klubie studenckim poświęcona 125 rocznicy Powstania Listopadowego, organizowane przez Koło Naukowe Historyków UMCS.
    1955/56, udział Koła w Sesji Studenckich kół Naukowych pt. Więź teorii z praktyką.
    1955/56, Lublin, Koło Naukowe Historyków UMCS zorganizowało odczyt popularnonaukowy z przeźroczami o historii Wawelu i Krakowa dla całej uczelni, przy udziale prelegentki Państwowego Muzeum na Wawelu.
    1955/56, Lublin, najbardziej aktywną sekcją Koła Naukowego Historyków UMCS była Sekcja historii najnowszej Polski (Opiekun mgr Zygmunt Mańkowski), pracująca nad problematyką funkcjonowania organizacji młodzieżowych na Lubelszczyźnie w latach 1944 - 48. Była to kontynuacja pracy referowanej na I Zjeździe Historyków w Warszawie w 1954 r. Sekcja historii średniowiecznej powszechnej (Opiekun doc. dr Henryk Zins) pracowała nad zagadnieniem renesansu i humanizmu w Europie i w Polsce; Członkowie Koła brali udział w posiedzeniach i zebraniach Lubelskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego; Delegacja KNH UMCS złożyła wieniec na grobie ks. P. Ściegiennego w 65 rocznicę jego śmierci.
    1955/56, Lublin, Koło Naukowe Historyków UMCS zorganizowało "wycieczkę naukową" po Lublinie z udziałem dr S. Wojciechowskiego, jako przewodnikiem.
    Maj 1958, Lublin, po krótkiej przerwie w działalności Koło Naukowe Historyków UMCS wznawia swoją działalność. W skład Zarządu weszli: Czesław Kępski (prezes) i Stanisława Hoczyk (sekretarz). Dnia 26 maja Koło zorganizowało wycieczkę do Zamościa, a w październiku zwiedzano zabytki Lublina. Głównym przedmiotem zainteresowań Koła była historia Lubelszczyzny. Członkom Koła była udostępniona kartoteka zabytków architektury Lubelszczyzny.
    Pocz. lipca 1960, Biecz-Czorsztyn-Nidzica, rajd Szlakiem Prastarych Ziem Polskich zorganizowany przez Koło Naukowe Historyków, na którym członkowie Koła wygłaszali w poszczególnych miejscach referaty na tematy: Bitwa grunwaldzka, Powstanie Kostki Napierskiego, Zyndram z Maszkowic. W rajdzie brało udział kilkanaście osób.
    Rok akademicki 1960/61, Lublin, skład Zarządu Koła Naukowego Historyków UMCS od lipca 1960 r.: Edward Mierzwa (prezes), Janusz Sosnowski (v-ce prezes), Adam Witusik (v-ce prezes), Stanisław Wiśniewski (sekretarz), Alicja Zubik, Teresa Iwanowicz, Irena Zych (członkowie Zarządu).
    Rok akademicki 1960/61, Lublin, na 3 posiedzeniach naukowych Koła, członkowie wygłosili referaty: Władysław Wójcik, Zmiany w nauczaniu w Królestwie Kongresowym, Stefania Kula, referat poświęcony książce dr Adama Kerstena pt. Pierwszy opis obrony Jasnej Góry, Janusz Sosnowski, referat poświęcony Insurekcji Warszawskiej. Po wygłoszeniu tych referatów następowała dyskusja. W akademickim radiowęźle Stefania Kula odczytała pogadankę na temat pracy dr Adama Kerstena pt. Pierwszy opis obrony Jasnej Góry.
    - Koło posiadało własną biblioteczkę liczącą ok. 180 tomów, zajmowała się nią Alicja Zubik. Podręczny księgozbiór udało się zebrać dzięki poparciu finansowemu katedr historii i ZSP. W późniejszym okresie książki posiadane przez Koło, zostały prawdopodobnie przekazane Bibliotece Instytutu Historii UMCS.
    Listopad 1960, Łódź, ogólnopolska studencka sesja naukowa, poświęcona przyczynom upadku Rzeczypospolitej w XVIII w., udział przedstawicieli Koła z komunikatami badawczymi: Adam Andrzej Witusik, Edward Mierzwa. Adam Witusik uczestniczył także w obradach Komitetu Koordynacyjnego Studenckich Kół Historycznych.
    Marzec 1961, Wrocław, ogólnopolska studencka sesja naukowa, udział przedstawicieli Koła.
    Kwiecień 1961, Lublin, KNH UMCS zorganizowało spotkanie z dr Adamem Kerstenem, który mówił o Stefanie Czarnieckim w świetle najnowszych badań historycznych.
    Maj 1961, Warszawa, ogólnopolska studencka sesja naukowa, udział przedstawicieli Koła.
    Listopad 1961, Łódź, Ogólnopolska Sesja XX - lecia Polski Ludowej, udział przedstawiciela Koła - Ireneusza Cabana, który zdobył II nagrodę.
    Listopad 1961, Lublin, Sesja poświęcona Rewolucji Październikowej, uczestnictwo przedstawiciela Koła - Ireneusza Cabana.
    30 marzec - 1 kwiecień 1962, Lublin, II Ogólnopolski Zjazd Studenckich Kół Naukowych Historyków, tematem jego były Walki narodowowyzwoleńcze w Polsce XVIII - XIX w., zorganizowany został przez Koło Naukowe Historyków UMCS (3 referaty członków Koła: Helena Kozak, Stan wojenny w Guberni Lubelskiej w latach 1861 - 1866, Czesław Kępski, Udział chłopów Lubelszczyzny w powstaniu styczniowym, Stanisław Kowalski, Idea walki narodowowyzwoleńczej wśród młodzieży szkolnej Lublina w l. 1878 - 1907). Drugą nagrodę exequo ze studentem KUL-u, otrzymał za swój referat Czesław Kępski. Organizację tej sesji powierzono Kołu Historyków UMCS, na mocy uchwały Ogólnopolskiej Komisji Kół Naukowych przy Radzie Naczelnej ZSP z listopada 1960 r. Spośród kadry naukowej w organizacji sesji szczególnie wyróżnili się dr Ryszard Orłowski i mgr Wiesław Śladkowski. Komitet Organizacyjny ze strony studentów tworzyli: Edward Mierzwa, Irena Zych, Stanisław Wiśniewski, Janusz Sosnowski i Adam Andrzej Witusik. W zjeździe uczestniczyło 51 delegatów ze wszystkich ośrodków uniwersyteckich w Polsce. Wygłoszono 8 referatów. Prelegenci reprezentowali: WSP - Kraków, UMK, UMCS, UAM, KUL, UW. W skład komisji oceniającej referaty wchodzili: prof. dr H. Wereszycki (przewodniczący), prof. dr J. Dutkiewicz, prof. dr S. Hoszowski, prof. dr J. Willaume, doc. dr T. Mencel, mgr J. Skowronek i mgr W. Śladkowski.
    1963, Lublin, w strukturach Koła Naukowego Historyków UMCS powstała Sekcja Religioznawcza, która była swoistym ewenementem w skali kraju. Jej przewodniczącym był Ryszard Jeleń. Sekcja pracowała przy pomocy Katedry Filozofii UMCS.
    23 - 25 kwiecień 1964, Chełm Lubelski, III Ogólnopolski Zjazd Studenckich Kół Naukowych Historyków, poświęcony obchodom XX - lecia Polski Ludowej, zorganizowany przez Koło Naukowe Historyków UMCS i Komitet Koordynacyjny Studenckich Kół Naukowych przy Radzie Naczelnej Zrzeszenia Studentów Polskich. Koło przedstawiło 4 referaty: Anna Tkaczuk, Udział klasy robotniczej w przejmowaniu i uruchomianiu przemysłu na Lubelszczyźnie przed dekretem o nacjonalizacji, Piotr Kopciowski, Udział i współdziałanie żołnierzy Armii Radzieckiej w bojach partyzanckich GL i AL na Lubelszczyźnie, Kazimiera Mycek, Związek Walki Młodych w realizacji hasła "Walka, nauka, praca" na Lubelszczyźnie, Mieczysław Szyszko, Migracja ludności polskiej, ze szczególnym uwzględnieniem Lubelszczyzny na Ziemie Zachodnie. III nagrodę exequo ze studentką Uniwersytetu Warszawskiego, otrzymała Anna Tkaczuk; Nagrodę Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie otrzymał Piotr Kopciowski; a Nagrodę Towarzystwa Przyjaciół UMCS, przyznano Kazimierze Mycek; referat Mieczysława Szyszki został wyróżniony. W organizowaniu zjazdu czołową rolę odegrali Emil Horoch (Prezes Koła) i Antoni Krawczyk (Sekretarz Koła). W sesji uczestniczyło 37 studentów. Wygłoszono 13 referatów i 2 komunikaty. Prelegenci reprezentowali: Wojskową Akademię Polityczną, WSP - Kraków, UMK, WSP - Gdańsk, KUL, WSP - Opole, UW, Wyższą Szkołę Nauk Społecznych, UMCS. Autorom najlepszych referatów zostały przyznane nagrody pieniężne, I i II ufundowana przez Ministra Szkolnictwa Wyższego i Rektora UMCS, III przez Radę Naczelną ZSP. W skład komisji oceniającej referaty wchodzili: doc. dr Stanisław Krzykała (przewodniczący), doc. dr Tadeusz Mencel, doc. dr Maria Turlejska (etap wstępnej oceny), dr Zygmunt Mańkowski i dr Ryszard Bender.
    1964, Lublin, Koło Naukowe Historyków UMCS podjęło się przygotowania monografii dotyczącej dziejów młodzieżowego ruchu studenckiego na Lubelszczyźnie (od "Bratniaka" do ZSP). Pomysłodawcą przedsięwzięcia była Rada Okręgowa ZSP w Lublinie.
    1964, Toruń, Ogólnopolska Sesja Kół Naukowych Studentów Historii, udział członków Koła. Referat pisany przez przedstawicieli Koła Irenę Zych i Antoniego Krawczyka otrzymał wyróżnienie.
    1964, Wrocław, Ogólnopolska Sesja Kół Naukowych Studentów Historii, udział członków Koła.
    13 grudnia 1964, Zamość, sesja popularno-naukowa dotycząca powstania i dziejów Akademii Zamojskiej zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków UMCS (2 referaty członków Koła: Ryszard Szczygieł, Powstanie i dzieje Akademii Zamojskiej, Z. Handwerker, Powstanie Akademii Krakowskiej).
    23 - 25 luty 1965, Lublin, sesja naukowa 1000 lat walki Polski o pokój i tolerancję, zorganizowana przez Koło Historyków KUL (2 referaty członków Koła Naukowego Historyków UMCS: Jan Lewandowski, referat o działalności E. Dembowskiego, A. Wegiera referat o ideologii P. Ściegiennego).
    25 - 27 marca 1965, Toruń, Ogólnopolskie Seminarium Pomorzoznawcze Studenckich Kół Naukowych Historyków. Referat przedstawicielki Koła Barbary Trelińskiej, Problem pomorski w świadomości historycznej Galla Anonima a Jana Długosza, został nagrodzony III nagrodą.
    20 kwietnia 1965, Lublin, sesja popularnonaukowa z okazji 20 rocznicy podpisania polsko-radzieckiego układu o przyjaźni, wzajemnej pomocy i współpracy zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków UMCS. Referat przedstawiciela Koła A. Laskowskiego, 20 lat przyjaźni i współpracy ze Związkiem Radzieckim.
    10 maj 1965, Lublin, seminarium poświęcone 20 rocznicy zakończenia II wojny światowej zorganizowane przez Koło Naukowe Historyków UMCS (3 referaty członków Koła: Tadeusz Ostrowski, Sprawa polskich granic zachodnich w świetle korespondencji wybitnych mężów stanu w II wojnie światowej, Ryszard Szczygieł, Udział Wojska Polskiego w szturmie Berlina, L. Latek i Z. Sawicki, Problem odpowiedzialności za zbrodnie w świetle prawa międzynarodowego). Pierwszą nagrodą wyróżniono referat L. Latka i Z. Sawickiego, drugą i trzecią przyznano kolejno: R. Szczygłowi i T. Ostrowskiemu. Nagrody zostały ufundowane przez Zarząd Uczelniany ZMS na UMCS. W skład komisji oceniającej referaty wygłoszone na seminarium wchodzili: doc. dr S. Krzykała (Dziekan Wydziału Humanistycznego UMCS), prof. dr K. Myśliński (Kurator Naukowy KNH UMCS) i dr A. Koprukowniak (Opiekun Naukowy KNH UMCS).
    1964/65, Lublin, na spotkaniach sekcji działających w obrębie Koła Naukowego Historyków, wygłoszono następujące referaty: L. Latek, Olimpiady dawniej a dziś, J. Cygan, Ruch husycki w Czechach a polski świat uczonych.
    9 - 11 kwiecień 1970, Lublin, Ogólnopolskie Seminarium Leninowskie zorganizowane w ramach obchodów 100 rocznicy urodzin W. I. Lenina przez Koło Naukowe Historyków UMCS, a także przez koła naukowe: Nauk Politycznych, Ekonomistów, Religioznawców i Filozofów UMCS.
    Sierpień 1970, Kazimierz Dolny, obóz naukowo - badawczy Koła Naukowego Historyków. Opiekunem obozu był mgr Emil Horoch.
    1 - 14 sierpień 1971, Zamość, obóz naukowo - badawczy o temacie Historia powojennego Ruchu Młodzieżowego, zorganizowany przez Koło Naukowe Historyków UMCS, na którym zbierano relacje dotyczące organizacji ZMP, ZWN, WICI, OMTUR. Zebrano wtedy ok. 30 relacji.
    11 - 12 grudzień 1971, Lublin, Ogólnopolskie Seminarium Naukowe Kół Historyków na temat: Organizacja i działalność Związku Młodzieży Polskiej w latach 1948 - 1956. Seminarium przygotowane zostało przez Koło Naukowe Historyków UMCS i Krąg Instruktorów ZHP w Lublinie (2 referaty przedstawicieli Koła: Henryk Gmiterek, Działalność ZMP na terenie miasta i powiatu Zamość (1948 - 1956), Henryk Lipniacki, Geneza i początki działalności ZMP na Lubelszczyźnie). Pierwszą nagrodę otrzymał Henryk Gmiterek razem ze studentem z Wrocławia. W obradach sesji uczestniczyli delegaci ośrodków uniwersyteckich w Polsce, zaproszeni działacze ZMP z Lublina i Lubelszczyzny oraz studenci UMCS. Wygłoszono 6 referatów i 1 komunikat. Prelegenci reprezentowali: Koło Nauk Politycznych Uniwersytetu im. B. Bieruta we Wrocławiu, WSP Kraków, UMK Toruń, Koło Naukowe Historyków UBB Wrocław, WAP, UMCS. Przewodniczącym komisji oceniającej wystąpienia był doc. dr Zygmunt Mańkowski.
    1972, Wrocław, sesja ,Senat za Zygmunta III Wazy, udział przedstawicieli Koła.
    1972, Dubienka, obóz naukowy zorganizowany przez Koło Naukowe Historyków UMCS, którego uczestnicy badali szlaki przerzutowe ruchu oporu ze wschodu na ziemie Lubelszczyzny.
    1972, Puławy, obóz naukowy Koła Naukowego Historyków.
    Marzec 1973, Toruń, Studencka Sesja Naukowa Mikołaj Kopernik - człowiek Odrodzenia i dzieje jego idei, uczestnictwo przedstawiciela Koła. Referat: Ks. J. A. Jabłonowski i początki kultu Mikołaja Kopernika w Polsce.
    Połowa lat 70., Lublin, w strukturach Koła Naukowego Historyków UMCS działała Sekcja Wywiadu i Kontrwywiadu. Jej przewodniczącym był Jan Trawczyński. Do spektakularnych działań sekcji należało zaproszenie w celu wygłoszenia odczytu szefa Służby Bezpieczeństwa w Lublinie płk Mariana Mozgawę.
    1976, Łęczna, obóz naukowo-badawczy Koła Naukowego Historyków UMCS. Badania nad dziejami Łęcznej w latach 1918 - 1976. Opiekun mgr Sadowski.
    10 kwiecień 1976, Lublin 10 studentów historii UMCS, odczytało 12 inskrypcji w lubelskich kościołach. Początek aktywności studentów historii na płaszczyźnie badań dotyczących epigrafiki staropolskiej.
    1976, Lublin, wśród członków KNH UMCS zrodziła się inicjatywa opracowania skryptu z metodologii. Pomysłodawcą projektu był Jan Pomorski.
    15 sierpień - 1 wrzesień 1976, Książ Wielki, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS. Odczytano wówczas inskrypcje z rejonu Miechowa, a także wykonano korektę w rejonie Pińczowa. Projekt ten realizowany był w ramach problemu: Pomniki kultury źródłem świadomości narodu. W obozie wzięło udział 16 członków Koła. Zebrane materiały zostały wykorzystane w wydawnictwie źródłowym Corpus Inscriptionum Poloniae, T. I, Województwo kieleckie, z. IV, Miechów i Pińczów wraz z regionem.
    Lipiec 1977, Łęczna, obóz naukowo - badawczy Koła Naukowego Historyków UMCS. Opiekun mgr Zbigniew Zaporowski.
    15 - 31 sierpień 1977, Skarżysko Kamienna - Staszów Golejów, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS. Zebrano wówczas inskrypcje z terenów byłych powiatów koneckiego i ostrowieckiego. Materiały te zostały opublikowane w Corpus Inscriptionum Poloniae, T. I, Województwo kieleckie, z. V, Włoszczowa, Końskie i Ostrowiec Świętokrzyski z regionami.
    Jesień 1977, Lublin, w strukturach KNH UMCS oficjalnie powstaje Sekcja Epigraficzna. Inicjatorami jej ukonstytuowania byli: Piotr Dymmel (Prezes Koła), Andrzej Kurzak, Janusz Łosowski i Bogusław Kasperek.
    13 - 15 grudzień 1977, Lublin, I Ogólnopolska sesja studenckich kół naukowych historyków poświęcona badaniom nad epigrafiką polską zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków UMCS pod hasłem "Udział studentów w badaniach naukowych na przykładzie prac nad epigrafiką polską". I nagroda została przyznana członkowi KNH UMCS Januszowi Łosowskiemu za referat Funkcje epigrafiki kieleckiej i jędrzejowskiej z XVI - XVIII w. Koło reprezentowała także Elżbieta Piotrowska Zabytki epigraficzne ziemi radomskiej i kieleckiej. Na sesji zaprezentowano 14 referatów, ich autorami byli studenci: UG, UJ, UMCS, UŁ, UMK, UW, WSP Kielce. Wówczas narodziła się idea organizowania studenckich sesji naukowych poświęconych badaniom nad epigrafiką staropolską.
    1978, Lublin, II Ogólnopolska sesja studenckich kół naukowych historyków poświęcona badaniom nad epigrafiką polską zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków UMCS pod hasłem Polskie pismo epigraficzne. Referat przedstawiciela Sekcji Epigraficznej KNH UMCS Jana Słowińskiego, udział w dyskusji innych członków Sekcji: Piotra Dymmela i Janusza Łosowskiego. Przedstawiono 11 referatów.
    Ok. 1978 - 1981, Lublin. Studenckie sesje dotyczących badań nad historią starożytną. Inicjatorami tych konferencji byli prof. dr Roman Kamienik i doc. dr Tadeusz Łoposzko, którzy do współpracy wciągnęli Koło Naukowe Historyków UMCS. Została zorganizowana konferencja W 2300-ną rocznicę śmierci Aleksandra Wielkiego, na której studenci wygłosili referaty: Aleksander Macedoński a Grecy, Aleksander Macedoński w legendzie i anegdocie starożytnej, Aleksander Macedoński i jego wodzowie, Portret literacki Aleksandra Macedońskiego, Aleksander Macedoński w legendzie wieków średnich. Zorganizowano również sesję poświęconą Oktawianowi Augustowi, Imperium Rzymskiemu, Homerowi (1979/80), Juliuszowi Cezarowi (1980/81). Referaty na tych sesjach obok studentów głosili również młodzi pracownicy naukowi. Spośród studentów referaty głosili między innymi Dariusz Słapek i Andrzej Kryj.
    1978, Janów Lubelski, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    Listopad 1978, Lublin - Jastków, kilku działaczy Koła Naukowego Historyków UMCS, w celu upamiętnienia 60. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, zorganizowało na uczelni okolicznościową wystawę ze zdjęciami. Niektórzy członkowie Koła udali się do Jastkowa, by zapalić znicze na grobach legionistów. O tym wydarzeniu informowało Radio Wolna Europa.
    1979, Lubartów, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    Kwiecień 1980, Łódź, III Ogólnopolska sesja studenckich kół naukowych historyków poświęcona badaniom nad epigrafiką polską. Udział członków Sekcji Epigraficznej UMCS. I nagrodę dostał Krzysztof Kusiuk (UMCS) za referat Genealogie wybranych rodów magnackich.
    Przeł. lat 70. i 80., Lublin, podczas sprawowania funkcji prezesa Koła przez Waldemara Kozyrę, zaczęło ukazywać się czasopismo Biuletyn Koła Naukowego Historyków.
    1980, Krasnobród, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    13 październik 1980, Lublin, decyzją Zarządu Koła Naukowego Historyków UMCS, organizacja porzuca współpracę z Socjalistycznym Związkiem Studentów Polskich. Zarząd Koła poparł działalność i zadeklarował chęć dalszej współpracy z Ogólnopolskim Komitetem Koordynacyjnym Kół Naukowych Historyków. Wyrażone zostało również poparcie dla Tymczasowego Komitetu Założycielskiego Niezależnego Zrzeszenia Studentów (TKZ NZS) UMCS i innych komitetów założycielskich NZS. Stwierdzono ponadto, że "koła naukowe powinny być zrzeszone w ramach Studenckiego Towarzystwa Naukowego", które powinno posiadać osobowość prawną, oraz własne fundusze. Postulowano, aby fundusze rozdzielone zostały w zależności od potrzeb badawczych kół naukowych, a nie w sposób ogólny i schematyczny. Postulowano również utworzenie wydawnictw przy STN. Stwierdzono za konieczne, aby przedstawiciele studenckiego ruchu naukowego, brali udział w ciałach samorządowych i kolegialnych uczelni wszystkich szczebli. W imieniu Zarządu Koła pod powyższym postanowieniem podpisali się: Ewa Jeziorska, Krzysztof Kusiuk, Kazimierz Mareczek i Tomasz Radziewicz.
    Przełom lat 80. i 81., Lublin, Koło Naukowe Historyków UMCS zorganizowało szereg spotkań z działaczami Polski Podziemnej. Wystąpili: kapt. Fijałka z 27 Wołyńskiej Dywizji AK i płk Kusyk, jeden z dowódców BCh na Lubelszczyźnie. Koło zorganizowało też wykład prof. dr hab. Krystyny Kersten, która mówiła o dziejach najnowszych w duchu kursów naukowych.
    22 - 23 kwiecień 1981, Lublin, Ogólnopolska Sesja Kół Naukowych Historyków Generał Władysław Sikorski - 100 lecie urodzin zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków UMCS. Opiekunem naukowym sesji był dr Mieczysław Wieliczko. Koło reprezentowali: Waldemar Kozyra Idea federalizmu w koncepcjach politycznych gen. Sikorskiego, Zbigniew Osiński Gen. Sikorski w Moskwie (XII 1941), Łucjan Jachowicz Działalność w organizacjach niepodległościowych, Alicja Floraszek Katastrofa w Gibraltarze - opinie i kontrowersje, Tomasz Mikszyc Krąg rodzinny i lata szkolne Władysława Eugeniusza Sikorskiego, Krzysztof Kawecki Geneza rządu polskiego na emigracji, Witold Borodziej Formowanie Wojska Polskiego na wychodźstwie wojennym. Na sesji wygłoszono 10 referatów. Prelegenci reprezentowali: WSP Słupsk, Wojskową Akademię Polityczną im. F. Dzierżyńskiego w Warszawie, UMK Toruń, UMCS.
    1981, Łódź, IV Ogólnopolska sesja studenckich kół naukowych historyków poświęcona badaniom nad epigrafiką polską. Udział członków Sekcji Epigraficznej UMCS. I nagrodę dostała Anna Jaroszyńska (UMCS) za referat Zastosowanie metod typograficznych dla badań epigraficznych.
    1981, Wojnicz, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    Lipiec 1981, Lublin, obóz naukowy na Majdanku zorganizowany przez Sekcję Historii Najnowszej KNH. Studenci porządkowali podczas trwania tego zjazdu kartoteki więźniów dawnego obozu koncentracyjnego.
    Sierpień 1981, Biała Podlaska, obóz naukowy zorganizowany przez Koło. Zbierano na nim relacje od środowisk kombatanckich ZBoWiD i dawnych żołnierzy AK, na temat ruchu oporu na Lubelszczyźnie. Udział w tych badaniach wzięli Waldemar Kozyra, Alicja Floraszek, Grażyna Wołosowicz.
    1982, Wojnicz, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    28 luty 1983, Lublin, Rektor UMCS prof. dr hab. Józef Szymański, na podstawie art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 4 maja 1982 o szkolnictwie wyższym /Dz. U. Nr 14 poz. 113/ i w związku z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 10 grudnia 1982 r. w sprawie organizacji i stowarzyszeń studenckich /Dz. U. Nr 38 poz. 255/, wyraża zgodę na dalsze działanie Koła. Rektor zarządza wpisanie stowarzyszenia do rejestru pod nazwą "Koło Naukowe Historyków UMCS w Lublinie". Jednocześnie zarządza opracowanie i przedstawienie do zatwierdzenia władzom uczelni statutu Koła.
    22 marzec 1983, Lublin, następuje uchwalenie Statutu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UMCS. Jako założyciele Koła pod statutem podpisują się: Konrad Nowakowski, Anna Makarewicz, Anna Jaroszyńska, Waldemar Kozyra i Grażyna Wołosowicz.
    1983, Lublin, V Ogólnopolska sesja studenckich kół naukowych historyków poświęcona badaniom nad epigrafiką polską zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków UMCS pod hasłem Zabytki kultury źródłem świadomości narodu. Wyróżniono Annę Makarewicz (UMCS) za referat Herb w epigrafice polskiej do końca XVIII w. W czasie sesji przedstawiono 10 referatów i 4 komunikaty. Prelegenci reprezentowali: UG, UŁ, UMCS, WSP Kielce, WSP Rzeszów.
    1983, Chodel, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    1985, Gdańsk, VI Ogólnopolska sesja studenckich kół naukowych historyków poświęcona badaniom nad epigrafiką polską. Udział członków Sekcji Epigraficznej KNH UMCS.
    1985, Szczebrzeszyn, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    Kwiecień 1986, Łódź, VII Ogólnopolska sesja studenckich kół naukowych historyków poświęcona badaniom nad epigrafiką polską. Wyróżniony został referat przedstawicieli Sekcji Epigraficznej KNH UMCS: Henryka Seroki i Jacka Malarskiego Wzorce osobowe w epigrafice siedemnastowiecznej.
    1986, Przemyśl, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS. Na obozach epigraficznych 1978 - 1986, pracowało nad zbieraniem i opracowywaniem materiału epigraficznego ogółem 54 studentów z Sekcji Epigraficznej KNH UMCS. Badania odbywały się pod kierunkiem: prof. dr hab. Józefa Szymańskiego, dr Barbary Trelińskiej, dr Krzysztofa Skupieńskiego, mgr Anny Jaroszyńskiej, mgr Piotra Dymmela i mgr Jana Słowińskiego. Na obozie w Krasnobrodzie w 1980 r., i w Przemyślu w 1986 r., w pracy uczestniczyło dodatkowo 5 studentek filologii rosyjskiej UMCS, które pomagały przy odczytywaniu inskrypcji w języku staro-cerkiewno-słowiańskim, występujących na Zamojszczyźnie i w regionie przemyskim. Dodatkowo poza obozami studenci odczytywali napisy w kościołach lubelskich. W celach odczytu inskrypcji zorganizowano również kilkudniowe wyjazdy do Kazimierza Dolnego i Kraśnika.
    Rok akademicki 1987/88, Sekcja Epigraficzna KNH UMCS prowadziła inwentaryzację zabytków epigrafiki staropolskiej w następujących obiektach Lublina: Kościół Św. Ducha, kościół i klasztor oo. Karmelitów, kościół i klasztor pobrygitkowski. Nowi członkowie Sekcji, zostali zapoznani z techniką badań epigraficznych na przykładzie inskrypcji znajdujących się w piwnicach kamienicy Lubomelskich w Lublinie. W pracach tych brali udział m.in.: Andrzej Padziński, Jacek Malarski, Aleksandra Jaworska, Ewa Zielińska, Henryk Seroka, Anna Gierej, Marzena Zielonka, Beata Anna Cessak, Mirosława Wlazło, Renata Trojanowska.
    Marzec 1987, Lublin, zbieranie inskrypcji przez Sekcję Epigraficzną KNH UMCS w katedrze lubelskiej.
    27 - 29 kwiecień 1987, Lublin, VIII Ogólnopolska Sesja Epigraficzna Epigrafika źródłem do dziejów kultury, zorganizowana przez Sekcję Epigraficzną KNH UMCS. Uczestnictwo członków Koła: Henryk Seroka, Piętnaście lat udziału studentów w badaniach nad epigrafią polską, Ewa Zielińska i Anna Gierej, Problem śmierci w epigrafice, Aleksandra Jaworska Graffita i ich funkcje, Aleksandra Ziemba, Funkcje inskrypcji na dzwonach w dobie staropolskiej, Andrzej Padziński, Brachygrafia w epigrafice i typografii - możliwości porównań, Mirosława Wlazło Możliwości rozpatrywania kwestii przestrzeni w epigrafice staropolskiej. I nagrodę zdobył referat Ewy Zielińskiej i Anny Gierej. Na sesji przedstawiono 22 referaty. Prelegenci reprezentowali: UG, UŁ, UMCS, UJ, UMK, WSP Rzeszów, WSP Kielce.
    Lipiec 1987, Kutno, członkowie Sekcji Epigraficznej KNH UMCS inwentaryzowali napisy na nagrobkach cmentarza.
    1987, Jarosław, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    28 - 30 kwiecień 1988, Gdańsk, IX Ogólnopolska Studencka Sesja Epigraficzna, udział 4 członków Sekcji Epigraficznej KNH UMCS.
    1988, Przemyśl, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    1989, Rzeszów, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    1990, Katowice, sesja epigraficzna. Udział 7 członków KNH UMCS.
    1990, Lesko, obóz naukowo - badawczy Sekcji Epigraficznej Koła Naukowego Historyków UMCS.
    Jesień 1992, Lublin, po przerwie KNH UMCS wznawia swoją działalność. Inicjatorami odbudowania Koła byli między innymi: Robert Litwiński (przewodniczący Samorządu Studentów Wydziału Humanistycznego UMCS), Renata Godzisz, Marek Sioma i Rafał Lisowski. Prezesem KNH została Renata Godzisz, a Opiekunem Naukowym Koła został dr Grzegorz Jawor. Koło zorganizowało niebawem cykl wykładów prof. dr hab. Andrzeja Kokowskiego o Masłomęczu.
    7 - 11 kwiecień 1992, Kraków, I Ogólnopolski Zjazd Kół Naukowych Historyków Studentów, który doprowadził w listopadzie 1992 r., do ukonstytuowania Stowarzyszenia Kół Naukowych Historyków Studentów, organizującego później ogólnopolskie studenckie zjazdy historyczne (zostało rozwiązane w 1999 r., na VII Ogólnopolskim Zjeździe Historyków Studentów w Warszawie). KNH UMCS reprezentowali: Robert Litwiński, Marek Sioma, Rafał Lisowski.
    15 - 18 grudzień 1993, Gdańsk, II Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. KNH UMCS reprezentował Piotr Blicharz z referatem Bitwa oddziałów Armii Krajowej pod Osuchemi w czerwcu 1944. Kontrowersje.
    Luty 1994, Lublin, Zarząd Koła zaczął wydawać czasopismo Notable, Pismo Koła Naukowego Historyków UMCS, a jego redaktorami byli: Rafał Lisowski i Robert Litwiński. W piśmie publikowali się m.in. Renata Godzisz, Ireneusz Łuć, Joanna Prochera, Grzegorz Sidor, Roman Jędrzejewski, Piotr Targoński, Grzegorz Kobylski, Leszek Wierzbicki, Renata Zych, Barbara Kaczyńska, Sylwia Strączyńska. Pierwszy numer pisma był przepisywany przez Grzegorza Sidora w pokoju nr 250 (gabinecie dr Grzegorza Jawora).
    6 maj 1994, Lublin, Kołu Naukowemu Historyków UMCS zostają przekazane książki, przeznaczone do wysłania Polonii na Ukrainie (221 tytułów). Także część księgozbioru organizacji w połowie i pod koniec lat 90. została wysłana Polonii na Wschodzie.
    7 - 10 kwiecień 1995, Moguncja, VI th ISHA (International Students of History Association) Europejska Konferencja Młodych Historyków Studentów. Udział przedstawicieli Koła: Anna Wójcik "Feminist theory" - its propaganda assuptions, consideration and meaning in contemporary historical science, Grzegorz Kobylski i Konrad Karwowski, Presentation of soviet aggression upon Poland of 17.09.1939 as an example of communist propaganda in polish school - books for primary and secondary schools from 1945 - 1989, Adam Studziński i Robert Fałek, Casimir the Restorer as an eternal guarantor of integrity of the Kingdom and polish cultural identity.
    19 - 22 kwiecień 1995, Kraków, Ogólnopolska Studencka Sesja Naukowa Społeczeństwo i kultura Średniowiecznej Polski. Przedstawiciele Koła wygłosili 4 referaty: Leszek Wierzbicki, Bolesław II Zapomniany (1014 - 1038), Joanna Sobiesiak, Adam Studziński, Robert Fałek, Kazimierz Odnowiciel jako wieczny gwarant integralności Królestwa Polskiego i polskiej normy kulturowej, Iwona Kłudka, Stronnictwo Łokietka w latach 1296 - 1299.
    24 - 26 kwiecień 1995, Lublin, Konferencja Historyków Studentów Biografistyka Historyczna, zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS. Koło przedstawiło 7 referatów: Joanna Sobiesiak, Adam Studziński, Robert Fałek, Kazimierz Odnowiciel, wieczny gwarant integralności Królestwa Polskiego i polskiej normy kulturowej, Marcin Śmietanka, Julian Apostata w polskiej historiografii, Dariusz Kalicki, Jadwiga Śląska, czyli jak zostać świętą, Leszek Wierzbicki, Barbara Radziwiłłówna w publicystyce kobiet XIX wieku, Katarzyna Zielonka, Jerzy Lubomirski - zdrajca czy bohater?, Jerzy Ternes, Ateusz czy święty; Kazimierz Łuszczyński w oczach współczesnych i historiografii, Piotr Jacniacki, Podobieństwa funkcjonalne hagiografii i biografistyki przywódców ruchu robotniczego. Na sesji wygłoszono 16 referatów. Prelegenci reprezentowali: WSP Zielona Góra, UW filia w Białymstoku, Uniwersytet Wrocławski, UŁ, UMCS.
    1995, Lublin, Koło Naukowe Historyków UMCS, zorganizowało szereg wykładów pracowników naukowych pt. Mój warsztat historyka. Wystąpili z odczytami: dr Marian Chachaj, dr Eugeniusz Janas i prof. dr hab. Jan Pomorski.
    Rok akademicki 1995/96, Lublin, Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS, planowało zorganizować sesję naukową Piwo w dziejach społeczeństwa i kultury. Niestety projekt nie został zrealizowany.
    5 - 9 grudzień 1995, Warszawa, IV Ogólnopolski Zjazd Studentów Historii. Przedstawiciele Koła wygłosili 6 referatów: Joanna Sobiesiak, Adam Studziński, Robert Fałek, Władca, społeczeństwo, stolica, centrum kulturowe - wizja idealnej wspólnoty średniowiecza, Leszek Wierzbicki, Sejm piotrowski 1548 roku, Konrad Karwowski, Biblioteki mniejszości narodowych w Polsce w latach 1918 - 1939, Agnieszka Stadnicka, Żony dygnitarzy II Rzeczypospolitej - tragedie tamtych czasów, Mirosław Szumiło, Zarys biografii Szymona Pelury, Grzegorz Kobylski, Propaganda komunistyczna w podręcznikach polskich szkół podstawowych i średnich w latach 1945 - 1989 na przykładzie przedstawienia napaści sowieckiej na Polskę 17.09.1939.
    8 - 13 kwiecień 1996, Wiedeń, VII th ISHA (International Students of History Association) Europejska Konferencja Młodych Historyków Studentów. Udział przedstawicieli Koła: Leszek Wierzbicki, Jerzy Ternes, Polowanie w XVI i XVIII w. w Polsce i jego przemiany (Hunting in Poland XVI - XVIII, and its evaluation), a także Grzegorz Kobylski, Konrad Karwowski z referatem i Aneta Michalska, Adam Studziński z referatem.
    3 - 6 grudzień 1996, Kraków, V Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów RP w Krakowie. Przedstawienie 11 referatów przez przedstawicieli Koła: Adam Studziński, Źródło Głomacz i Góra Slęża. Wpływ środowiska naturalnego na kształtowanie się wspólnoty plemiennej Słowian, Joanna Sobiesiak, Historyczne i kulturowe znaczenie podania o Amazonkach w Kronice Czechów Kosmasa, Jerzy Ternes, Życie codzienne profesorów Akademii Zamojskiej do poł. XVII w., Leszek Wierzbicki, Życie prywatne Zygmunta Augusta, Elżbieta Rakoczy, Rosyjski okres księcia Piotra Kropotkina - narodziny anarchisty, Krzysztof Karauda, W poszukiwaniu idealnego modelu badań historycznych, Renata Szabała, Edyta Cebera, Widmo absolutyzmu w Rzeczypospolitej w II poł. XVII w., Agnieszka Stadnicka, Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet - wkład i rola w życiu politycznym sanacji, Grzegorz Kobylski, Legion Młodych na Lubelszczyźnie w latach 1930 - 1936, Mirosław Szumiło, Wojsko ukraińskie w wojnie polsko - bolszewickiej 1920 roku, Tomasz Krzych, Wady i zalety planu "Worek" - użycie polskich okrętów podwodnych w 1939 r.
    17 marzec 1997, Lublin, wykład prof. dr hab. Zygmunta Mańkowskiego Postęp w procesie dziejowym, zorganizowany przez KNHS UMCS.
    7 - 12 kwiecień 1997, Wrocław, VIII th ISHA (International Students of History Association) Conference Religion through history, przedstawiciele Koła Małgorzata Choma i Mirosław Szumiło wygłosili referat: Anticlerical propaganda in Poland between 1945 and 1956.
    6 - 13 wrzesień 1997, Lublin, seminarium polsko - niemieckie zorganizowane z inicjatywy Stowarzyszenia Dialog i Współpraca oraz Fundacji Friedricha Eberta, pt. Doświadczenia historii wobec wyzwań współczesności. Przedstawiciele Koła wygłosili 2 referaty: Mirosław Szumiło, Tomasz Krzych, Polityka polska wobec Ukraińców w latach 1939 - 1947, Krzysztof Karauda, Komponenty polskiej zbiorowej pamięci - wpływ II wojny światowej na świadomość narodową i historyczną Polaków a miejsce w niej Niemców.
    9 - 12 grudzień 1997, Toruń, VI Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. Przedstawiciele Koła wygłosili 5 referatów: Tomasz Krzych, Akcja "Wisła" na Zamojszczyźnie, Mirosław Szumiło, Sojusz polsko - ukraiński w 1920 r. Próba oceny, Tomasz Ciach, Kilka obrazków ze współżycia marynarzy floty rzecznej z ludnością Pińska na podstawie prasy pińskiej 1918 - 1939, Arkadiusz Welik, Nieefektywne zwycięstwo - nocna bitwa koło wyspy Savo 8/9 sierpnia 1942, Krzysztof Karauda, Teoretyczne podstawy wiedzy o stereotypie.
    Wiosna 1998, Lublin, Mirosław Szumiło (prezes Koła) i Krzysztof Karauda (sekretarz Koła), zakładają czasopismo Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS. W skład pierwszego Komitetu Redakcyjnego Koła Historii, obok wyżej wymienionych wszedł również Paweł Madejski. Periodyk zaczął ukazywać się jako kwartalnik. Na jego łamach studenci historii publikowali artykuły odzwierciedlające ich zainteresowania badawcze. Publikowane tu były referaty z konferencji, a także fragmenty prac magisterskich. Na jesieni 1999 r., przewodniczącym Kolegium Redakcyjnego Koła Historii został ówczesny Prezes Koła Paweł Pachuta. Intensyfikacja działalności wydawniczej w latach 1998 - 2002, była możliwa przede wszystkim dzięki wsparciu finansowemu uzyskanemu ze strony Prorektora ds. Studenckich i Nauczania UMCS (funkcję tą pełnili wówczas kolejno: prof. dr hab. Wojciech Witkowski i prof. dr hab. Elżbieta Skrzypek), Fundacji Samorządu Studentów UMCS oraz Zarządu Uczelnianego Samorządu Studentów UMCS.
    17 - 24 październik 1998, Lublin, seminarium polsko - niemiecko - ukraińskie pt. Utrata ziem ojczystych jako wspólne doświadczenie Polaków, Niemców i Ukraińców zorganizowane przez Stowarzyszenie Dialog i Współpraca. Przedstawiciele Koła przedstawili 3 referaty: Paweł Pachuta, Deportacje Polaków z ziem okupowanych przez Związek Radziecki, Mirosław Szumiło, Konflikt polsko - ukraiński na Wołyniu a los ludności polskiej, Tomasz Krzych, Wysiedlenia Polaków przez nazistów na przykładzie Zamojszczyzny.
    3 - 5 listopad 1998, Lublin, konferencja międzynarodowa Stereotyp jako zjawisko historyczne zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS. W konferencji zostało wygłoszonych 12 referatów (1 - Uniwersytet Śląski, 1 - Uniwersytet Wrocławski, 5 - goście z Ukrainy: Lwów, Równe, Kijów, 5 - UMCS).
    25 listopad 1998, Lublin, Prorektor UMCS ds. Ogólnych prof. dr hab. Marian Harasimiuk, wyraził zgodę na wykorzystywanie logo UMCS na okładce Koła Historii, na papierze firmowym Koła oraz innych materiałach wydawanych przez Koło.
    3 - 6 marzec 1999, Warszawa, VII Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. Koło przedstawiło 6 referatów: Tomasz Ciach, Stereotyp "Poleszuka" w prasie i w przewodnikach turystycznych dwudziestolecia międzywojennego, Arkadiusz Welik, "Iowa" przeciw "Yamato". Legendy i fakty, Wojciech Bejda, Próba oceny postaci Józefa Flawiusza, Tomasz Krzych, Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Zamojszczyzny w okresie IX 1944 - XII 1946, Paweł Pachuta, Traktat Wersalski a geneza II wojny światowej, Mirosław Szumiło, Antoni Wasyńczuk (1885 - 1935) - organizator i przywódca ukraińskiego ruchu narodowego na Chełmszczyźnie i Podlasiu.
    31 listopad - 2 grudzień 1999, Ołomuniec, Zjazd Historyków Studentów Republiki Czeskiej. Na zjeździe był obecny przedstawiciel Koła Paweł Pachuta.
    11 - 14 kwiecień 2000, Lublin, VIII Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów, zorganizowany przez Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS pod honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Jego Magnificencji Rektora UMCS. Koło reprezentowało 11 referatów: Michał Tomaszek, Diabeł u Thietmara, Piotr Orłowski, Dzieje UJ. Od Studium Generale do Fundacji Jadwigi, Monika Sędłak, Katarzyna Sławek, Aquincum, Wojciech Bejda, Źródła antyjudaizmu w Aleksandrii w okresie od 30 r. p. n. e. do 117 r. n. e., Tomasz Toporowski, Bitwa pod Gaugamelą, Ireneusz Drąszcz, Inflanty w XVI w., Paweł Pachuta, Liga Narodów - zawiedzione nadzieje, Marcin Szywała, Bankowość centralna na ziemiach polskich (1828 - 1997), Anna Jawor, Kobieta w życiu "moralisty" - Lew Tołstoj i Sonia Bers, Rafał Mazur, Obrona Zamościa, Aneta Gałek, Honwedzi w Galicji. Wygłoszono 76 referatów. Prelegenci reprezentowali: UW, UJ, UAM, UG, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Opolski, Uniwersytet Szczeciński, KUL, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Częstochowie, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Słupsku, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Rzeszowie, Studium Generale Sandomiriense w Sandomierzu, Bałtycka Wyższa Szkoła Humanistyczna w Koszalinie, Uniwersytet w Opavie (Republika Czeska), UMCS.
    28 - 31 marzec 2001, Poznań, IX Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. Udział 2 przedstawicieli Koła: Dariusz Wróbel, Elementy narodowe w pogrunwaldzkiej propagandzie polskiej. Przyczynek do dziejów ideologii państwowej w pierwszej połowie XV wieku, Paweł Pachuta, Traktaty w Rapallo i Locarno - zachwianie układu sił w Europie.
    25 - 28 marzec 2002, Kraków, X Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. Koło reprezentowały 2 referaty: Tomasz Suchecki, Mundur polowy wojska polskiego wzór 1919, Michał Wójciuk, Sprawy wyznaniowe na Ukrainie w latach 1654 - 1659.
    24 kwiecień 2002, Lublin, debata studencka Józef Piłsudski - blaski i cienie zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS i Studenckie Koło Naukowe Archiwistów UMCS. Udział w dyskusji wzięli: Marcin Bielesz, Andrzej Turbiasz, Tomasz Pędzik, Krzysztof Szlec, prowadzili: Bogusław Kleszczyński i Michał Wójciuk.
    6 grudzień 2002, Lublin, spotkanie pt. Dzieje Koła Naukowego Historyków Studentów - wieczór wspomnień, dyskusja dawnych działaczy Koła, obecnie pracowników naukowych UMCS: prof. Albin Koprukowniak, prof. Wiesław Śladkowski, doc. dr Jan Gurba, prof. Edward Mierzwa, dr Stanisław Wiśniewski, prof. Emil Horoch, prof. Antoni Krawczyk, prof. Jan Lewandowski, dr Janusz Łosowski. Przed spotkaniem został wygłoszony przez Michała Wójciuka referat o dziejach Koła.
    27 - 30 marzec 2003, Białystok, XI Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. Przedstawiciele Koła zaprezentowali 4 referaty: Dorota Tarasiuk, Działalność Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich na Białorusi w latach 1919 - 1920, Kamil Piech, Relacje pomiędzy społeczeństwem a administracją w Królestwie Polskim w latach 1867 - 1915, Michał Wójciuk, Józef Piłsudski w świetle swych listów pisanych do Leonardy Lewandowskiej w latach 1891 - 1892, Krzysztof Pękała, Mecenat kulturalny cesarza rzymskiego Nerona.
    23 - 24 kwiecień 2003, Bydgoszcz, I Konferencja Starożytnicza Starożytność w wielu perspektywach. Koło reprezentowane było przez 5 członków Sekcji Badań nad Kulturami Antycznymi Krateridzo KNHS UMCS: Małgorzata Wojtyła, Antyczne formy nagrobków z cmentarza przy ulicy Lipowej w Lublinie, Grzegorz D. Bednarski, Captivi sumus. Gest pokory poddania i oddania w wojnach Republiki rzymskiej na podstawie źródeł literackich, Ireneusz Drąszcz, Historycy rzymscy w szkole staropolskiej, Stefan Koźluk, Magia i medycyna w starożytnej Mezopotamii, Dariusz Taźbirek, Pożar Rzymu za Nerona w polskiej historiografii i literaturze historycznej.
    6 - 8 maj 2003, Kraków, III Ogólnopolska Sesja Mediewistyczna Społeczeństwo i kultura średniowiecznej Europy Środkowej. Koło reprezentowała Agnieszka Terpiłowska, Pozycja społeczna kobiety i jej konsekwencje w niemieckiej średniowiecznej kulturze rycerskiej na podstawie "Ereca" Hartmmana von Aue.
    23 maj 2003, Lublin, debata studencka Powstanie Warszawskie - patriotyczny Obowiązek czy niepotrzebne bohaterstwo, zorganizowana przez Koło. Udział wzięli członkowie Koła: Marcin Bielesz, Andrzej Turbiasz, Kamil Piech, Bogusław Kleszczyński, Michał Wójciuk.
    Październik 2003, Lublin, czasopismo Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS, decyzją redaktorów Michała Wójciuka i Kamila Piecha, zmienia formę wydawniczą z kwartalnika na rocznik. Wydanie kolejnych numerów czasopisma było możliwe dzięki pomocy finansowej ze strony Dziekana Wydziału Humanistycznego UMCS prof. dr hab. Stanisława Grabiasa, Prodziekana Wydziału Humanistycznego UMCS prof. dr hab. Andrzeja Stępnika i Dyrektora Instytutu Historii UMCS prof. dr hab. Henryka Gmiterka.
    17 marzec 2004, Lublin, debata studencka Polacy-Ukraińcy 1939-1947, udział członków Koła: Bogusław Kleszczyński, Mariusz Kwiatkowski, Justyna Kędziora, Michał Borzęcki, Artur Michalczyk, Kamil Ferdynant-Piotrowski, Michał Wójciuk.
    22 - 25 marzec 2004, Zielona Góra, XII Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów. Udział 7 członków Koła: Michał Wójciuk Wizerunek elit szlacheckich województwa brzesko-litewskiego w czasach panowania Augusta III Wetlina, Kamil Piech Jubileusz 50-lecia wprowadzenia reformy rolnej 1864 - 1914 r. Próba oceny postaw chłopów polskich wobec zaborcy, Sebastian Denys Rola królowej Bony w elekcji "vivente rege" Zygmunta Augusta, Mateusz Byra Wojny Cesarstwa Rzymskiego z Monarchią Partyjską w II wieku, Agnieszka Terpiłowska Kobieta francuska na przełomie XIX i XX wieku na podstawie dzieła Marcela Prousta - "W poszukiwaniu straconego czasu" i świadectw współczesnych, Grażyna Pałubok Nierycerskie zachowania rycerzy podczas I krucjaty, Krzysztof Nowacki Cuchulainn - typowy bohater podań i legend irlandzkich ?.
    2003 - 2004, Lublin, Sekcje działające w ramach KNHS UMCS (Sekcja Badań nad Kulturami Antycznymi Krateridzo, Sekcja Historii i Kultury Wysp Brytyjskich i Sekcja Historii XX wieku) zorganizowały następujące wykłady i spotkania: prof. dr hab. Wiesław Śladkowski, Powstanie styczniowe w dziejach i tradycji narodu polskiego; prof. dr hab. Zdzisław Czarnecki, Z Herodotem po Egipcie; dr Henryk Kowalski, Prześladowania chrześcijan od I do IV w. n. e.; Emma MacCarthy, Festivals in Old Ireland; ppłk Henryk Ratyna (adiutant Komendanta Głównego BCh), Fenomen I Batalionu Oddziałów Hrubieszowskich BCh na tle organizacji i innych oddziałów partyzanckich; prof. dr hab. Zygmunt Mańkowski, Obrona ziemi zamojskiej przez partyzantów w okresie II wojny światowej; prof., dr hab. Marian Chachaj, Blaski i cienie pracy historyka kultury staropolskiej; red. Andrzej Sikorski (TV Lublin) problematyka tworzenia programów historycznych w TV; mgr Zbigniew Nestorowicz (wiceprezes Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego Oddz. Lublin), Mennica lubelska w latach 1595 - 1601.
    5 kwiecień 2004, Lublin, dyskusja z udziałem dr Henryka Kowalskiego, dr Dariusza Słapka (Zakład Historii Starożytnej UMCS) i mgr Macieja Jońcy (Katedra Prawa Rzymskiego KUL) pt. Męka i Proces Jezusa Chrystusa w świetle źródeł prawnych i historycznych, zorganizowana przez Koło.
    21 październik 2004, Lublin, Walne Zebranie Koła Naukowego Historyków UMCS, wybrało nowy Zarząd organizacji, na czele którego stanęli: Sebastian Denys (Prezes) i Łukasz Wójcik (Vice-Prezes)...
    ...i historia dalej toczy się... Kołem...
    ...ku pokrzepieniu serc...


    Poczet Opiekunów i Prezesów
    Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS w Lublinie
    w latach 1953 - 2004

    Opiekunowie i Kuratorzy Naukowi
    1. (1953 - 1954) Opiekun doc. dr Kazimierz Myśliński
      (1953 - 1954) Kierownik Naukowy mgr Ryszard Orłowski
    2. (1954 - 1957) Opiekun mgr Ryszard Orłowski [podział Koła na 2 sekcje:
      pod kierunkiem prof. dr Józefa Garbacika (Katedra Historii Powszechnej)
      i doc. dr Kazimierza Myślińskiego (Katedra Historii Polski)]
    3. (1958 - 1959) Kurator (powołany przez Radę Wydziału Hum. UMCS,
      od 1959 przez Senat UMCS) prof. dr hab. Juliusz Willaume
      (1958/59) Opiekun (powołany przez sekcję historii W. H. UMCS)
      dr Mirosława Zakrzewska-Dubasowa
    4. (1959/60) Kurator - vacat
      (1959/60) Opiekun dr Mirosława Zakrzewska-Dubasowa
    5. (1960 - 1963) Kurator prof. dr hab. Juliusz Willaume
      (1960/61 - 1963) Opiekun dr Ryszard Orłowski
    6. (1963/64 - 1966/67) Kurator doc. dr hab. Kazimierz Myśliński
      (1963/64 - 1965/66) Opiekun dr Albin Koprukowniak
      (1966/67) Opiekun dr Zygmunt Mańkowski
    7. (1967 - 1973) Kurator doc. dr Zygmunt Mańkowski
      (1967/68 - 1972/73) Opiekun mgr Emil Horoch
    8. (1973/74 - 1977) Opiekun dr Ryszard Szczygieł
      (1975/76 - 1976/77) Kurator doc. dr hab. Stanisław Tworek
    9. (1977/78) Opiekun mgr Zbigniew Zaporowski
    10. (1977/78 - 1979) Opiekun mgr Henryk Gmiterek
    11. (1979 - 1982) Kurator prof. dr hab. Zygmunt Mańkowski
      (1979 - 1982) Opiekun dr Mieczysław Wieliczko
    12. (1983 - 1991) Kurator/Opiekun dr Bronisław Mikulec
    13. (1992 - 1995) Opiekun dr Grzegorz Jawor
    14. (1995 - 2012) Opiekun prof. dr hab. Emil Horoch
    15. (1 X 2012 - do chwili obecnej) Opiekun dr hab. Marek Sioma
    Prezesi
    1. (1953) Stanisław Tworek
    2. [Podział Koła na 2 sekcje pod kontrolą Katedr: Historii Polski i Powszechnej]
      (1954) Stanisław Tworek
      (1954) Władysław Andrzej Serczyk
    3. (1954/55) Albin Koprukowniak
    4. (1955 - 1956) Wiesław Śladkowski
    5. (1956/57) Janusz Albin
      (1957/58) Przerwa w działalności
    6. (1958/59) Czesław Kępski
    7. (1959/60) Sławomir Pać
    8. (1960 - 1963) Edward Mierzwa
    9. (1963/64) Irena Zych
    10. (1964/65) Emil Horoch
    11. (1965/66) Czesław Kiełboń
    12. (1965/66 - 1966/67) Jan Lewandowski
    13. (1966/67) Grzegorz Jabłoński
    14. (1967/1968) Stefan Stępień
    15. (1968/69 - 1969/70) Edward Chanaj
    16. (1970/71 - 1971/72) Adam Bąk
    17. (1972/73) Wojciech Rzepniewski
    18. (1973/74 - 1974/75) Eugeniusz Janas
    19. (1975/76 - 1977/78) Tadeusz Rozłowski
    20. (1977/78) Piotr Dymmel
    21. (1978/79) Roman Górski
    22. (1979 - 1983) Waldemar Kozyra
    23. (1983/84) Anna Jaroszyńska
    24. (1984/85 - 1986/87) Tomasz Pawelec
    25. (1987/1988 - 1988/89) Piotr Wilczyński
    26. (1989/1990) Jacek Mergiel
    27. (1990/91) Bożena Kowalik
      (1991/92) Przerwa w działalności
    28. (1992 - 1994) Renata Godzisz
    29. (1994 - 1996) Grzegorz Kobylski
    30. (1996 - 1998/99) Mirosław Szumiło
    31. (1999/2000 - 2002/03) Paweł Pachuta
    32. (2002/03 - 2003/04) Michał Wójciuk
    33. (2004/05 - 2006/07) Sebastian Denys
    34. (2007/08 - 2008/09) Maciej Kordas
    35. (2009/10) Paweł Karczmarzyk
    36. (2010/11) Paweł Wrona
    37. (2011/12) Łukasz Kosiński
    38. (2012/13) Tomasz Pacocha
    39. (2013/14) Kamil Michaluk
    40. (2014/15 - 2016/17) Damian Podoba
    41. (2016/17 - do chwili obecnej) Andrzej Grabowski

    1Por. Statut Studenckiego Koła Naukowego Historyków Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Lublin dnia 22 marca 1983; Statut Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS w Lublinie, Lublin 1999.
    2A. Kamiński, Polskie związki młodzieży (1804 - 1831), Warszawa 1963, s. 26 - 203; Tegoż, Polskie związki młodzieży (1831 - 1848), Warszawa 1968, s. 48 - 57; Tegoż, Analiza teoretyczna polskich związków młodzieży do połowy XIX wieku, Warszawa 1974, s. 126 - 151; M. Bogacz, Akademicy Warszawy. Z dziejów organizacji studenckich w XIX wieku, Warszawa 1960, s. 30 - 32; Koło Historyków Studentów UJ w latach 1892 - 1967, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne, z. 25, 1968, s. 16 - 26; J. Malec, 120 lat działalności Towarzystwa Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1971, s. 7 - 11; J. Dziechciarz, J. Godula, Studencki ruch naukowy, Warszawa 1979, s. 15 - 25.
    3Archiwum UMCS (dalej: AUMCS), Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS Rok Akademicki 1952/53, syg. S4/348, Protokół z posiedzenia Rady Wydziału, która odbyła się 15 października 1952 r. w Zakładzie Historii Polski, pl. Stalina 3, s. 7.
    4AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS Rok Akademicki 1952/53, syg. S4/348, Protokół posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego w Lublinie odbytego dnia 2 grudnia 1952 r. w Zakładzie Historii Powszechnej pl. Stalina 3, Lublin 10 stycznia 1953, s. 14; Protokół z posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego UMCS w Lublinie odbytego dnia 14 stycznia 1953 w Zakładzie Historii Powszechnej, Pl. Stalina 3, Lublin dnia 24 II 1953, s. 20.
    5AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, Rok Akademicki 1953/54, syg. S4/349, Protokół z posiedzenia Rady Wydziału Hum. odbytego dnia 2 XII 1953 r., s. 19.
    6AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, Rok Akademicki 1953/54, syg. S4/349, Protokół z posiedzenia Rady Wydziału Hum. odbytego dnia 2 XII 1953 r., s. 19; Protokół z posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, które odbyło się 16 I b.r. w Zakładzie Historii, Plac Stalina 3, Lublin 1 III 1954, s. 24.
    7AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS Rok Akademicki 1954/55, syg. S4/350, Protokół posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego, które odbyło się w dniu 11 XII 1954 r., w Zakładzie Historii Powszechnej, Plac Stalina 3, Lublin 9 II 54 (powinno być 55), s. 12; Protokół z posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego z dnia 17 XII 1955, Lublin 29 XII 1955, s. 21 - 22; AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków UMCS za okres od 15 lutego do 15 maja 1955 roku.
    8Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1966/1967, Lublin 1968, s. 51; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1967/1968, Lublin 1969, s. 51; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1968/69, Lublin 1970, s. 52; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1969/1970, Lublin 1972, s. 54; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1970/71, Lublin 1973, s. 59; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1971/72, Lublin 1975, s. 57; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1972/73, Lublin 1976 s. 75; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1973/74, Lublin 1976, s. 90; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1974/75 XXX - lecie działalności, Lublin 1977, s. 85; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1975/76, Lublin 1977, s. 172; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1976/77, Lublin 1978, s. 101; Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1977/78, Lublin 1979, s. 210.
    9AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków UMCS za okres od 15 lutego do 15 maja 1955 roku.; Sprawozdanie z działalności Koła w roku akademickim 1955/56; Sprawozdanie z organizacji Koła Naukowego Historyków UMCS (po wznowieniu działalności w maju 1958 r.).
    10AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Podanie Zarządu Studenckiego Koła Naukowego Historyków UMCS do JM Rektora UMCS w Lublinie, Lublin 14 XII 1976.
    11AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Sprawozdanie z pracy Kółka Historyków Studentów za rok akademicki 1960/61.
    12AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków Wydziału Humanistycznego, Lublin dnia 16 IX 1961; Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków Wydziału Humanistycznego, Lublin dnia 15 IX 1962.
    13AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Pismo Rektora G. L. Seidlera do Opiekuna Koła Naukowego Historyków prof. dr Juliusza Willaume, Lublin 5 IX 1962.
    14AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Zapotrzebowanie finansowe na działalność naukową w roku akademickim 1964/65.
    15AUMCS, Dział Spraw Studenckich, Koło Naukowe Historyków od 1988, syg. 5, paczka IX, IX/3, Podanie Piotra Wilczyńskiego o wyrobienie pieczątki nagłówkowej dla Koła: "Studenckie Koło Naukowe Historyków UMCS w Lublinie pl. Marii Curie-Skłodowskiej 4, 20 - 031 Lublin", a także pieczątki o treści: "Prezes Studenckiego Koła Naukowego UMCS w Lublinie Piotr Wilczyński", Lublin 17 II 1988; Pismo informujące o otrzymaniu przez Koło pieczątki, Lublin 23 VIII 1988.
    16AUMCS, Dział Spraw Studenckich, Koło Naukowe Historyków od 1988, syg. 5, paczka IX, IX/3, Postanowienie Rektora UMCS prof. dr hab. Józefa Szymańskiego z d. 28 II 1983 r.
    17M. Masłowski, Początki studenckiego ruchu naukowego w Polsce Ludowej, Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, "Nauka i Technika", czerwiec 1973, s. 99; J. Dziechciarz, J. Godula, dz. cyt, s. 59.
    18J. Dziechciarz, J. Godula, dz. cyt, s. 62.
    19AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Minister Szkolnictwa Wyższego do Ob. Ob. Rektorów szkół wyższych podległych Ministerstwu Szkolnictwa Wyższego, Warszawa d. 16 maja 1961.
    20AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Minister Szkolnictwa Wyższego do Ob. Ob. Rektorów szkół wyższych podległych Ministerstwu Szkolnictwa Wyższego, Warszawa d. 16 maja 1961.
    21H. Krasowska, Co dalej z kołami naukowymi, Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, "Kadry dla przyszłości", 1972 maj, s. 43.
    22Instytut Pamięci Narodowej Lu 29/1, Sprawy Organizacyjne 24. 09. 1980 - 11. 1981, k. 52, Lublin 13 X 1980 (odpis dokumentu wystawionego przez Zarząd KNH UMCS, udostępniony przez Zbigniewa Kiełba); AUMCS, ZSP (SZSP) Socjalistyczny Związek Studentów Polskich 1975, syg. S4/723, Socjalistyczny Związek Studentów Polskich, Rada Uczelniana UMCS, VI Uczelniana Konferencja Sprawozdawczo-wyborcza, Sprawozdanie za okres 14 XII 1979 - 27 XI 1980, Lublin 27 listopad 1980, s. 19.
    23Por. AUMCS, Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS 1993 - 2005 (w opracowaniu), Statut Stowarzyszenia Kół Naukowych Historyków Studentów RP s. 1 - 6.
    24Por. M. Masłowski, Początki studenckiego ruchu naukowego w Polsce Ludowej, Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, "Nauka i Technika", czerwiec 1973, s. 98.
    25AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, rok akademicki 1958/59, syg. S4/354, Protokół z posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego z dnia 19 XI 1958, s. 13.
    26J. Dziechciarz, J. Godula, dz. cyt., s. 58 - 59; M. Masłowski, Początki studenckiego ruchu naukowego w Polsce Ludowej, Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, "Nauka i Technika", czerwiec 1973, s. 98 - 99.
    27AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, rok akademicki 1958/59, syg. S4/354, Protokół z posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego z dnia 19 XI 1958, s. 14; Por. J. Godula, "Społecznie użyteczne…", Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, Ochrona naturalnego środowiska człowieka, 1971, s. 59 - 60; Rola studenckiego ruchu naukowego w podnoszeniu efektywności studiów. Materiały plenarnego posiedzenia Rady Okręgowej ZSP w Lublinie (25 II 1972), oprac. R. Tokarski, Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, "Wieś", wrzesień 1972, s. 83 - 85.
    28AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, rok akademicki 1957/58, syg. S4/353, Protokół z posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego z dnia 3 maja 1958, s. 22; AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, rok akademicki 1958/59, syg. S4/354, Protokół posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego z dnia 21 I 1959, s. 22; AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Pismo Prorektora UMCS prof. dr Włodzimierza Hubickiego do Dziekana Wydziału Humanistycznego, Lublin dnia 17 stycznia 1959; Pismo Dziekana Wydziału Humanistycznego do prof. dr Juliusza Willaume, Lublin 21 I 1959.
    29AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS, rok akademicki 1958/59, syg. S4/354, Protokół posiedzenia Rady Wydziału Humanistycznego z dnia 21 I 1959, s. 22; AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Pismo Prorektora UMCS prof. dr Włodzimierza Hubickiego do Dziekana Wydziału Humanistycznego, Lublin dnia 17 stycznia 1959; Pismo Dziekana Wydziału Humanistycznego do prof. dr Juliusza Willaume, Lublin 21 I 1959.
    30AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Pismo Rektora UMCS prof. dr hab. Adama Paszewskiego do prof. dr Juliusza Willaume, Lublin 3 marca 1959; Pismo Rektora UMCS Grzegorza Leopolda Seidlera do doc. dr Kazimierza Myślińskiego, Lublin 22 stycznia 1963.
    31AUMCS, Dział Spraw Studenckich, Koło Naukowe Historyków od 1988, syg. 5, paczka IX, IX/3.
    32AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków UMCS za okres od 15 lutego do 15 maja 1955 roku.; W. Śladkowski, Z doświadczeń pracy Koła Historyków, Życie UMCS, R. 1, październik 1955, nr 5, s. 4; W roku akademickim 1955/56, w ramach Koła istniały 3 sekcje: Sekcja historii najnowszej Polski - Opiekun mgr Zygmunt Mańkowski, Sekcja historii średniowiecznej powszechnej - Opiekun doc. dr Henryk Zins i sekcja historii średniowiecznej Polski; AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Sprawozdanie z działalności Koła w roku akademickim 1955/56.
    33AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747, Sprawozdanie z organizacji Koła Naukowego Historyków UMCS (po wznowieniu działalności w maju 1958 r.); Pismo prof. dr Juliusza Willaume do Obywatela Dziekana Wydziału Humanistycznego UMCS prof. dr Jana Dobrzańskiego, Lublin dnia 24 I 1959; Sprawozdanie z pracy Kółka Historyków Studentów za rok akademicki 1960/61; Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków Wydziału Humanistycznego, Lublin dnia 16 IX 1961; Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków Wydziału Humanistycznego, Lublin dnia 15 IX 1962.
    34S. Wiśniewski, Z Życia Koła Naukowego Studentów Historyków UMCS, Rocznik Lubelski, T. VII, 1964, s. 266.
    35AUMCS, Dział Spraw Studenckich, Koło Naukowe Historyków od 1988, syg. 5, paczka IX, IX/3, Plan działalności Sekcji Epigraficznej Studenckiego Koła Naukowego Historyków UMCS w roku akademickim 1987/88; Preliminarz wydatków Sekcji Metodologicznej SKNH UMCS, Lublin 1988. 02. 17; Plan działalności Sekcji Epigraficznej SKNH UMCS w roku akademickim 1989/90, Lublin 29 listopada 1989.
    36M. Szumiło, Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS za rok akademicki 1996/1997, Res Historica, z. 8, 1999, Józef Piłsudski i piłsudczycy, red. Z. Zaporowski, s. 285.
    37H. Seroka, Piętnaście lat udziału studentów w badaniach nad epigrafiką polską, s. 4 - 12 (maszynopis referatu w materiałach z VIII Ogólnopolskiej Sesji Epigraficznej, Lublin, 27 - 29 IV 1987, Zakład Nauk Pomocniczych Historii UMCS).




    Bibliografia do cz. II. Udział Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS w sesjach i imprezach naukowych w latach 1954 - 2004


    Źródła
    1. Źródła archiwalne

      1. AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS rok akademicki 1952/53, syg. S4/348.
      2. AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS rok akademicki 1953/54, syg. S4/349.
      3. AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS rok akademicki 1954/55, syg. S4/350.
      4. AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS rok akademicki 1955/56, syg. S4/351.
      5. AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS rok akademicki 1956/57, syg. S4/352.
      6. AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS rok akademicki 1957/58, syg. S4/353.
      7. AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS rok akademicki 1958/59, syg. S4/354.
      8. AUMCS, Protokóły posiedzeń Rady Wydziału Humanistycznego UMCS rok akademicki 1959/60, syg. S4/355.
      9. AUMCS, Studenckie Koło Naukowe Historyków 1955/56, 1958 - 61, 1962 - 64, 1976/77, 1972, syg. S4/747.
      10. AUMCS, Dział Spraw Studenckich, Koła Naukowe Sprawy Ogólne, styczeń 83 - grudzień 86, syg. 5 paczka VIII.
      11. AUMCS, Dział Spraw Studenckich, Koło Naukowe Historyków od 1988, syg. 5, paczka IX, IX/3.
      12. AUMCS, Socjalistyczny Związek Studentów Polskich 1961 - 1974, syg. S4/722;
      13. AUMCS, ZSP (SZSP) Socjalistyczny Związek Studentów Polskich 1975, syg. S4/723.
      14. AUMCS, Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS 1981 (w opracowaniu).
      15. AUMCS, Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS 1993 - 2005 (w opracowaniu).
      16. Instytut Pamięci Narodowej Lu 29/1, Sprawy Organizacyjne 24. 09. 1980 - 11. 1981, k. 52, Lublin 13 X 1980 (odpis dokumentu wystawionego przez Zarząd KNH UMCS, udostępniony przez Zbigniewa Kiełba).
      17. Zakład Historii Starożytnej UMCS, Spuścizna po prof. dr hab. Romanie Kamieniku.
      18. Zakład Nauk Pomocniczych Historii UMCS, Materiały z VIII Ogólnopolskiej Sesji Epigraficznej, Lublin, 27 - 29 IV 1987.

    2. Źródła drukowane

      1. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1966/1967, Lublin 1968, s. 51.
      2. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1967/1968, Lublin 1969, s. 51.
      3. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1968/69, Lublin 1970, s. 52.
      4. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1969/1970, Lublin 1972, s. 54.
      5. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1970/71, Lublin 1973, s. 59.
      6. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1971/72, Lublin 1975, s. 57.
      7. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1972/73, Lublin 1976 s. 75.
      8. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1973/74, Lublin 1976, s. 90.
      9. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1974/75 XXX - lecie działalności, Lublin 1977, s. 85.
      10. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1975/76, Lublin 1977, s. 172.
      11. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1976/77, Lublin 1978, s. 101.
      12. Sprawozdanie z działalności UMCS w roku akademickim 1977/78, Lublin 1979, s. 210.

    Opracowania (monografie, artykuły i sprawozdania)

    1. W. Śladkowski, Z doświadczeń pracy Koła Historyków, Życie UMCS, R. 1, październik 1955, nr 5, s. 4.
    2. W. Śladkowski, II Ogólnopolski Zjazd Studenckich Kół Naukowych Historyków w Lublinie, Rocznik Lubelski, T. V, 1962, s. 330 - 331.
    3. Rewolucja 1905 - 1907 na Ziemi Lubelskiej. Materiały Sesji Naukowej poświęconej 50 rocznicy Rewolucji 1905 - 1907 roku na Ziemi Lubelskiej, odbytej w dniach 26 - 27 listopada 1955 roku, Lublin 1956, red. Z. Mańkowski, s. 28 - 47, 48 - 65, 101 - 107, 114 - 116, 127 - 130, 131 - 134, 135 - 139.
    4. R. Orłowski, II Ogólnopolski Zjazd Studenckich Kół Naukowych Historyków, Kwartalnik Historyczny, R. 69, nr 4, 1962, s. 1008 - 1010.
    5. A. Koprukowniak, Trzeci Ogólnopolski Zjazd Studenckich Kół Naukowych Historyków w Chełmie Lubelskim, Rocznik Lubelski T. VII, 1964, s. 262 - 265.
    6. S. Wiśniewski, Z życia Koła Naukowego Studentów Historyków, Rocznik Lubelski, T. VII, 1964, s. 265 - 267;
    7. S. Wiśniewski, Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS, Wiadomości Uniwersyteckie. Wydanie Specjalne, grudzień 2002, s. 42 - 43.
    8. E. Olszewski, Ogólnopolskie Seminarium Studenckich Kół Naukowych w Lublinie, Rocznik Lubelski, T. XV, 1972, s. 302 - 303.
    9. H. Seroka, Piętnaście lat udziału studentów w badaniach nad epigrafiką polską, s. 4 - 12 (maszynopis referatu w materiałach z VIII Ogólnopolskiej Sesji Epigraficznej, Lublin, 27 - 29 IV 1987, Zakład Nauk Pomocniczych Historii UMCS).
    10. B. Trelińska, Wstęp [w:] Corpus Inscriptionum Poloniae, T. I, Województwo kieleckie, red. J. Szymański, z. IV, Miechów i Pińczów wraz z regionami, Kielce 1983, s. 28;
    11. M. Janik, Wstęp [w:] Corpus Inscriptionum Poloniae, T. I, Województwo kieleckie, red. J. Szymański, z. V, Włoszczowa, Końskie i Ostrowiec Świętokrzyski z regionami, Kielce 1986, s. 50.
    12. ZMP na Zamojszczyźnie, Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, Kadry dla przyszłości, 1972, s. 35.
    13. J. Owczarek - Rawska, Studenci w pracach nad inskrypcjami staropolskimi, Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, Pismo ZG SZSP, nr 5 (39), R. VIII, 1978, s. 44 - 46.
    14. Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, Pismo ZG SZSP, nr 5 (39), R. VIII, 1978, s. 46 -59 (materiały z I Ogólnopolskiej sesji studenckich kół naukowych historyków poświęconej badaniom nad epigrafiką polską "Udział studentów w badaniach naukowych na przykładzie prac nad epigrafiką polską").
    15. R. Gutkowski, Historycy o Koperniku, Problemy Studenckiego Ruchu Naukowego, Pismo ZG SZSP, nr 2 (9), R. III, grudzień 1973, s. 55.
    16. J. Dziechciarz, J. Godula, Studencki ruch naukowy, Warszawa 1979, s. 7 - 89.
    17. M. Szumiło, Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS za rok akademicki 1996/1997, Res Historica, z. 8, 1999, Józef Piłsudski i piłsudczycy, red. Z. Zaporowski, s. 285 - 286.
    18. M. Szumiło, VI Ogólnopolski Zjazd Historyków Studentów w Toruniu, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z. 1, wiosna 1998, s. 93.
    19. M. Szumiło, Seminarium polsko-niemiecko-ukraińskie, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z. 2, jesień/zima 1998, s. 76 - 77.
    20. M. Szumiło, P. Pachuta, Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS w latach 1996/97 - 1998/99, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z. 3, wiosna/lato 1999, s. 143 - 146.
    21. P. Pachuta, W. Bejda, Sprawozdanie z VII Ogólnopolskiego Zjazdu Historyków Studentów Warszawa, 03 - 06 marca 1999, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z. 3, wiosna/lato 1999, s. 147 - 148.
    22. M. Szumiło, P. Pachuta, Koło Naukowe Historyków Studentów UMCS, Wiadomości Uniwersyteckie, nr 10, 1999, s. 41 - 42.
    23. P. Pachuta, Sprawozdanie z konferencji Historyków Studentów Republiki Czeskiej w Ołomuńcu, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z. 4, jesień/zima 1999, s. 71 - 72.
    24. P. Pachuta, Sprawozdanie z działalności Koła Naukowego Historyków Studentów UMCS w latach 1998 - 2000 przedstawione Uczelnianej Komisji Akredytacyjnej, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z. 5, 2000, s. 117 - 120.
    25. K. Karauda, Spotkanie polsko-niemieckie, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z. 1, wiosna 1998, s. 91 - 92.
    26. K. Karauda, Konferencja Stereotyp jako zjawisko historyczne, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, z. 2, jesień/zima 1998, s. 78.
    27. M. Kwiatkowski, Sprawozdanie z debaty studenckiej pt. "Polacy i Ukraińcy 1939-1947", Lublin, 17 III 2004 r., Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 8, 2004, s. 277-279.
    28. K. Piech, Sprawozdanie ze spotkania pt. Dzieje Koła Naukowego Historyków Studentów-wieczór wspomnień, Lublin 6 XII, 2002, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 7, 2003, s. 259 - 262.
    29. K. Piech, Sprawozdanie z XI Ogólnopolskiego Zjazdu Historyków Studentów w Białymstoku, 27 - 30 III 2003, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 7, 2003, s. 263 - 264.
    30. K. Piech, Sprawozdanie z debaty pt. "Powstanie Warszawskie-patriotyczny obowiązek czy niepotrzebne bohaterstwo", Lublin, 23 V 2003 r., Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 8, 2004, s. 271-273.
    31. K. Piech, Sprawozdanie z XII Ogólnopolskiego Zjazdu Historyków Studentów, Zielona Góra, 22-25 III 2004 r., Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 8, 2004, s. 275-276.
    32. D. Taźbirek, Sprawozdanie z I Konferencji pt. "Starożytność w wielu perspektywach", Bydgoszcz, 23-24 IV 2003 r., Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 8, 2004, s. 269-270.
    33. A. Terpiłowska, Sprawozdanie z III Ogólnopolskiej Studenckiej Sesji Mediewistycznej pt. "Społeczeństwo i kultura średniowiecznej Europy Środkowej, Kraków, 6-8 V 2003 r., Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 8, 2004, s. 267-268.
    34. M. Wójciuk, Sprawozdanie z X Ogólnopolskiego Zjazdu Historyków Studentów, który odbył się w Krakowie w dniach 25 - 28 marca 2002, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 7, 2003, s. 253 - 254.
    35. M. Wójciuk, Sprawozdanie z debaty studenckiej pt. Józef Piłsudski blaski i cienie, która odbyła się w Lublinie 24 kwietnia 2002, Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 7, 2003, s. 255 - 258.
    36. M. Wójciuk, Sprawozdanie z dyskusji pt. Męka i Proces Jezusa Chrystusa w świetle źródeł prawnych i historycznych, Lublin, 5 IV 2004 r., Koło Historii, Materiały Koła Naukowego Historyków Studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, nr 8, 2004, s. 281-285.

    Relacje ustne (zbiory prywatne autora)

    1. Relacja prof. dr hab. Wiesława Śladowskiego z d. 3 XII 2004
    2. Relacja prof. dr hab. Henryka Gmiterka z d. 15 XI 2002
    3. Relacja prof. dr hab. Antoniego Krawczyka z d. 6 XI 2002
    4. Relacja prof. dr hab. Emila Horocha z d. 20 X 2002
    5. Relacja dr Adama Andrzeja Witusika z d. 15 XI 2002
    6. Relacja prof. dr hab. Jana Lewandowskiego z d. 24 III 2005
    7. Relacja prof. dr hab. Zbigniewa Zaporowskiego z d. 11 IV 2005
    8. Relacja dr Eugeniusza Janasa z d. 9 XII 2004
    9. Relacja dr hab. Janusza Łosowskiego z d. 15 IV 2005
    10. Relacja Waldemara Kozyry z d. 16 XI 2004
    11. Relacja dr Mariusza Korzeniowskiego z d. 26 XI 2004
    12. Relacja dr Ewy Zielińskiej z d. 16 III 2005
    13. Relacja dr Roberta Litwińskiego 22 III 2005
    14. Relacja dr Jerzego Ternesa z d. 22 XI 2004
    15. Relacja dr Leszka Wierzbickiego z d. 25 XI 2004
    16. Relacja dr Mirosława Szumiły z d. 11 IV 2005
    17. Relacja mgr Wojciecha Bejdy z d. 20 V 2005